Ministers hebben enkel nog ideeën

De ministers presenteerden hun begrotingen aan de pers. Excuses over gebrekkige kennis voerden dit jaar de boventoon.

DEN HAAG, 15 SEPT. “Ik zit hier net”, zei minister Jorritsma (Economische Zaken) vrijdag op de gebruikelijke persconferentie over de begroting voor het komend jaar. “De eerste drie weken van mijn ministerschap heb ik in het kabinet gezeten om te praten over de begroting. Ik ben nu pas anderhalve week op mijn ministerie. Ik heb wel wat ideeën over zaken die ik wat anders ga aanpakken dan mijn voorganger. Maar die houd ik nog even voor mij.”

Waren de persconferenties verleden jaar nog het toonbeeld van routine en uitwisseling van beleefdheden van ministers en staatssecretarissen, dit jaar voerden verontschuldigingen over een gebrekkige kennis, zelfrelativering en zelfs kleine schermutselingen tussen bewindslieden de boventoon.

Routine is 'uit' sinds oud-VVD-leider Bolkestein verordonneerde dat bewindslieden dienen te rouleren. Dat hebben Jorritsma (voorheen Verkeer en Waterstaat), Pronk (Milieu, voorheen Ontwikkelingssamenwerking) en andere bewindslieden geweten. Tezamen met de onvermijdelijke nieuwkomers die elk nieuw kabinet met zich meebrengt, brachten zij de verzamelde journalistiek afgelopen vrijdag regelmatig tot wanhoop. Vaak moesten ze het antwoord op hun vragen over de gepresenteerde begrotingen schuldig blijven.

Nieuwkomer Cohen bijvoorbeeld, houder van de 'hoofdpijn-portefeuille' asielzaken, kampt nog dit jaar met een groter aantal nieuwe asielaanvragen dan de geraamde 40.000. “Dat heeft consequenties en gelooft u, er zijn maatregelen te verwachten”, begon hij daadkrachtig. Over het uitzetten van afgewezen en uitgeprocedeerde asielzoekers, het zogenoemde terugkeerbeleid, wist hij te vertellen: “Ik heb wel ideeën, maar die breng ik nog niet naar buiten.” Toen hij scherper aan de tand werd gevoeld en het antwoord niet wist, zei hij: “Ja, ik zit hier tenslotte ook al een maand.”

Staatssecretaris De Vries van Verkeer en Waterstaat, tot deze zomer onderwijsspecialiste, maakte wereldkundig dat er in 1999 opwindende ontwikkelingen vallen te verwachten op het terrein van de Digital Audio Broadcoasting en de Digital Video Broadcasting. “Wie er meer over wil weten, moet daar iemand anders naar vragen”, voegde ze er meteen aan toe.

Minder gezellig was het bij Onderwijs. Hermans wilde alleen minister worden als daar eerst Netelenbos als staatssecretaris verdween. Hij vreesde als nieuwkomer ingepakt te worden door de ambitieuze sociaal-democrate.

Netelenbos verdween (naar Verkeer), maar Adelmund kwam. Qua ambitie bleek dat niet zoveel verschil te maken. “Ik wil klassenverkleining en computers, en hoe dan ook geen tweedeling in het basisonderwijs”, stak Adelmund vrijdag van wal. Op een vraag uit de zaal of er niet nu al van tweedeling op de basisscholen sprake was, kwam minister Hermans tussenbeide. “De computers op school behoren tot míjn portefeuille”.