Goedkoop Brits gas stroomt Nederland binnen

ROTTERDAM, 15 SEPT. Grote bedrijven in Zeeland en West-Brabant kunnen binnenkort gebruik maken van Brits gas voor hun energievoorziening. Vanochtend is een nieuwe gastransportleiding van het Belgische Zelzate naar Bergen op Zoom in gebruik genomen. Vanaf 1 oktober zal via die leiding Brits gas Nederland binnenstromen, voor het eerst sinds de liberalisering van de Nederlandse energiemarkt.

“Hier begint een nieuw krachtenspel”, zei directeur ir. P. Stoter van Delta Nutsbedrijven vanochtend bij de ingebruikname van de leiding. “De handel in aardgas wordt stapsgewijs vrij en maakt een einde aan bestaande monopolieposities. Iedereen mag straks zelf beslissen waar hij zijn energie-aankopen doet. En iedereen mag straks zijn producten op onze markt aanbieden.”

De nieuwe Zebra-gastransportleiding wordt gevoed door een 235 kilometer lange leiding die vanuit Engeland via Zeebrugge het Britse gas naar het vasteland brengt. Grote bedrijven als bijvoorbeeld Philip Morris en Dow Chemical hebben al voor 2,5 miljard kuub contracten afgesloten, ongeveer een zesde van wat de Gasunie vorig jaar aan industriële gebruikers leverde. De prijs voor het Britse gas ligt enkele centen lager dan de 18 cent per kubieke meter die de bedrijven aan de Gasunie moesten betalen.

Stoter pleitte er vanochtend voor om Zeeuws-Vlaanderen als een proefgebied aan te wijzen zodat Delta Nutsbedrijven ook de particuliere kleinverbruiker Brits gas zou kunnen aanbieden. Dat zou volgens hem een gezin enige honderden guldens per jaar kunnen schelen. De huidige plannen zouden dat pas in het jaar 2007 mogelijk maken.

Volgens een recent onderzoek van het Amerikaanse adviesbureau Booz-Allen & Hamilton, dat werd uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, zal het bovengenoemde 'nieuwe krachtenspel' zoveel in beweging zetten dat er in de toekomst in Nederland nog slechts ruimte is voor drie grote 'multi-utilities': bedrijven die gas, water, elektricitiet, afval en telecom combineren.

In Nederland zou die concentratie volgens het onderzoek het beste vanuit de energie-distributiesector kunnen beginnen. Internationaal is deze ontwikkeling al gaande. Als het ministerie van EZ deze ontwikkeling in Nederland niet tijdig mogelijk maakt, is het volgens het onderzoek waarschijnlijk dat Nederlandse energiedistributiebedrijven als eerste door buitenlanders worden overgenomen. De recente mislukking van de oprichting van één groot energieproductiebedrijf geeft aan hoe ingewikkeld het in Nederland is om tot samenwerking te komen.

Directeur-generaal energie S. Dessens van het ministerie van Economische Zaken hoopt dat tenminste één van de drie grote multi-utilities een Nederlandse signatuur zal krijgen. “Ik zie met enige zorg dat de Nederlandse nutsbedrijven de slag naar internationalisering missen”, zegt Dessens in een interview in het blad EnergieNed. “In het buitenland zie je dat de grote nutsbedrijven allemaal in een gigantisch tempo aan het internationaliseren zijn. Diversificeren, voorwaarts en achterwaarts integreren. EZ vraagt zich af of de Nederlandse nutssector de boot mist.”

Volgens Dessens zouden om te beginnen twee van de huidige bedrijven met ongeveer een miljoen aansluitingen met elkaar moeten fuseren. “Maar als je morgen de verkoop van aandelen in een Nutsbedrijf in Nederland mogelijk maakt, is de kans groot dat alleen buitenlandse bedrijven klaarstaan. Anderzijds is ook Shell geïnteresseerd.”

Ook het Noorse Norsk Hydro zich gemeld op de Nederlandse energiemarkt. Het studeert op de bouw van een centrale met een vermogen van 490 megawatt. Van het vermogen is 70 Mwatt nodig om de kunstmestfabriek Hydro Agri van stroom te voorzien. De rest wil het bedrijf aan derden leveren.