Communisten in Rusland sceptisch over Primakov

MOSKOU, 15 SEPT. Ruslands premier Jevgeni Primakov is er niet in geslaagd de brede 'nationale' regering te vormen die hij noodzakelijk acht voor het tegengaan van de economische ineenstorting.

Een belangrijke tegenslag is de weigering van de liberale econoom Grigori Javlinski om vice-premier te worden. “Het kabinet mag geen discussiegroep worden over de beginselen van de economie”, zo zei Javlinksi, doelend op de diepe meningsverschillen tussen hem en de twee communisten die al zijn benoemd op economische sleutelposten.

Zowel zijn liberale Jabloko-partij als het linkse blok onder leiding van de communistische partij, die samen een Doema-meerderheid hebben, weigert nog ministers te leveren. Communistenleider Gennadi Zjoeganov: “We zullen de regering alleen steunen wanneer zij een realistisch beleid voert.” Primakov heeft twee communisten opgenomen in zijn regering, de Sovjet-planeconoom Joeri Masljoekov als vice-premier voor het economisch beleid, en oud-directeur van de Sovjet-staatsbank Viktor Gerasjtsjenko als hoofd van de Centrale Bank. Van Masljoekov is gezegd dat hij niet als partijlid, maar als belangenbehartiger van de Russische industrie in het kabinet is gaan zitten.

De Russische media berichten dat de roebelpersen onder leiding van die twee al draaien om de enorme betalingsachterstand van lonen en uitkeringen met ongedekt geld weg te werken. Maar dat wordt door minister van Financiën Michail Zadornov ontkend: “We proberen het eerst zonder het bijdrukken van roebels.” De compromisfiguur Primakov, die vrijdag in het parlement als een nationale verzoener is onthaald, doet zijn uiterste best om de deur naar het Westen niet nog verder dicht te slaan, en is daarom naarstig op zoek ministers die geloven in de vrije markt.

Zadornov en zijn collega Boris Fjodorov, hoofd van de belastingdienst en vice-premier voor macro-economie, zijn de laatst overgebleven hervormers uit de vorige regering. De communist Zjoeganov noemde hen gisteren “een liberaal en een ultra-liberaal die van de huidige situatie in het land niets begrijpen”, daarmee suggererend dat hun aanblijven een steen des aanstoots is voor de communisten. Zijn partij zal zich concentreren op de afzettingsprocedure tegen president Jeltsin. Zjoeganov wil op 7 oktober een landelijke staking aanvoeren om het aftreden van “de hoofdverwoester van het land” te eisen.

De politiek en lichamelijk uitgebluste president heeft de commandant van de grenstroepen, generaal Nikolaj Bordjoezja, benoemd tot secretaris van de Veiligheidsraad, zijn invloedrijke adviesorgaan. De journalist Dmitri Jakoesjkin is vandaag tot woordvoerder van de president benoemd. Vandaag werd ook de 'centrist' Aleksandr Sjochin benoemd tot vice-premier, belast met financiën.

De Kommersant Daily omschrijft de verschuivingen in het politieke landschap als “een stille coup”, die neerkomt op een overgang van “een presidentiële naar een parlementaire republiek.” Vrijwel alle commentatoren schrijven dat het tijdperk Jeltsin de facto ten einde is.