België overweegt steun na 'regenhoos'

Tegen de overvloed aan regen bleek het Belgische afwateringssysteem niet bestand. Grote delen van het land zijn getroffen.

DIEST, 15 SEPT. “Het is een dramatische situatie”, zo omschreef gouverneur De Witte van de provincie Vlaams-Brabant gistermiddag de toestand na de 'regenhoos'. In Brasschaat, nabij Antwerpen, viel in twaalf uur tijd 143 liter regenwater per vierkante meter. Normaal regent het daar in een maand zeventig liter per vierkante meter. Rioleringen, waterlopen, beken en riviertjes op vele plaatsen in België konden de watervloed niet meer aan en vervolgens stroomden kelders en benedenverdiepingen van vele duizenden woningen onder water en kwamen straten blank te staan.

Koning Albert en koningin Paola lieten zich naar het Diest en naar Chaudfontaine brengen om persoonlijk de situatie in ogenschouw te nemen. Diest in Vlaams-Brabant geldt als de zwaarst getroffen gemeente. Er was gisteren een golf van kritiek op de gemeente Diest die onvoldoende maatregelen zou hebben genomen om overstromingen te voorkomen.

Burgemeester Marsoul, geconfronteerd met woonwijken die meer dan een meter onder water stonden, met evacuering van honderden stadgenoten, uitvallende elektriciteit en verbroken telefoonverbindingen, beloofde dat hij zou onderzoeken of er geen fouten waren gemaakt. Hij zei dat mogelijk na de vorige overstroming, in 1996, onvoldoende maatregelen zijn genomen of dat de uitvoering van besluiten te traag was geweest.

In Rillaar, een dorpje dat behoort tot de gemeente Aarschot, staat mevrouw Jantje Everaerts voor haar woning water weg te bezemen. Haar woning staat onderaan een langzaam hellend stuk boerengrond. Iedere keer als het flink regent, vertelt ze, komt het water vanaf die helling gutsend door haar woning naar de straat. Daar is geen riolering die het water kan verwerken, zodat er al gauw een meter water in de straat staat. Wat dat betreft was het gisteren voor haar een weinig uitzonderlijke toestand. En ze bleef mopperen dat een aangrenzende gemeente geen investering wilde doen die haar van de wateroverlast zou kunnen verlossen.

De overstromingen in België zijn niet alleen aan de hevige regenval te wijten. Nabij Antwerpen bleek er teveel slib te liggen in kanalen die regenwater naar de rivier de Schelde moeten afvoeren.

De minister van Milieu van het gewest Vlaanderen, Kelchtermans, zei dat de wateroverlast ook een gevolg was van een tientallen jaren gevoerd beleid om water zo snel mogelijk af te voeren. Alle afwateringen zijn zo recht mogelijk gemaakt, waardoor het water direct naar de rioleringen en riviertjes stroomt die een grote regenval niet dadelijk kunnen verwerken. Volgens Kelchtermans worden sinds kort beken in hun oorspronkelijke vorm met bochten hersteld, om de snelheid van het water af te remmen. Weerkundigen vinden de regen wel zo uitzonderlijk, dat verschillende plaatsen vermoedelijk tot rampgebied verklaard zullen worden, wat bewoners extra hoop op schadevergoedingen geeft.

Vannacht zijn op verschillende plaatsen dijken van riviertjes met zandzakken versterkt om doorbraken te voorkomen. Zorgen zijn er over stuwmeren nabij Luik, die overvol dreigen te raken. Het water is daar vannacht als gevolg van regen blijven stijgen. Elders in België was het vannacht op de meeste plaatsen droog. Volgens het hoofd van het gisteren inderhaast in Brussel ingerichte landelijk crisiscentrum, Cleymans, bestaat er geen gevaar dat de grotere rivieren buiten hun oevers zullen treden.

De meeste overstroomde gebieden liggen bij Antwerpen, Lier, Aarschot, Diest, Hasselt en Luik. Treinen en bussen konden zich gisteren en vanmorgen niet aan hun dienstregeling houden. Het leger werd ingezet om met rubberboten mensen uit woningen te halen. Zodra het water iets zakte, werd begonnen met het leegpompen van vele honderden kelders. Hoe groot de schade aan woningen en bedrijven is, was gisteren nog niet te overzien. Minister Tobback (Binnenlandse Zaken) kondigde wel aan dat uit een rampenfonds een tegemoetkoming kan komen voor niet-gedekte schade.

Voor de komende dagen is in België meer regen voorspeld. Bij voorbaat is duidelijk wie daarbij risico loopt om nog meer water in de woning te krijgen. In het glooiende landschap van Vlaams-Brabant en Limburg kan wie laag woont de zandzakken gereed houden.