Historische hits

De kennis van de geschiedenis holt achteruit. Hoogste tijd om daar iets aan te doen, met een zomercursus geschiedenis in Hitsingles. Les 13: de Toekomst

Het is niet zo moeilijk om te voorspellen dat (Voorheen) Prince volgend jaar weer een hit zal halen met 1999. Op geen millenniumwendefeest mag deze hit, die in 1982 de dertiende plaats van de Top 40 haalde, ontbreken. Al was het maar om te bewijzen dat de voorspelling die in dit nummer wordt gedaan niet uitkomt.

“2000 zero zero party over oops out of time”, zo begint het drie keer gezongen refrein van 1999. Dit kan maar één ding betekenen: in het jaar 2000 is het afgelopen met het feest. En voor Prince betekent feest leven en omgekeerd: “But life is just a party / And parties weren't meant to last”, zo laat hij ons weten in het tweede couplet van dit lied, dat overigens merkwaardig vrolijk klinkt en zeer dansbaar is.

In 1999 heerst de dood. “War is all around us my mind says prepare to fight / So if I gotta die I'm gonna listen to / My body tonight cuz, they say... / 2000 zero zero party over oops out of time / So tonight I'm gonna party like it's 1999.” Escapisme is het enige antwoord dat Prince hierop biedt in 1999, dat, om zijn pessimisme nog eens te staven, eindigt met de woorden: “Mammy.... Why does everybody have a bomb.”

Iets, maar niet veel, optimistischer is Prince in een ander toekomstnummer, dat eenvoudigweg The Future heet en in 1990 de zevende plaats van de hitparade haalde. In The Future, dat meer dan 1999 ook een passende, sombere begeleiding kent, stelt Prince opnieuw vast dat de toekomst weinig hoop biedt: “It's just that I've seen the future / And boy it's rough.”

Maar in dit nummer, dat deel uitmaakte van de soundtrack van de eerste Batmanfilm, geeft Prince in ieder geval nog een sprankje hoop met de tweemaal herhaalde zin: “New world needs spirituality / That will last.”

De twee futuristische nummers van Prince zijn tekenend voor het beeld van de toekomst in de popmuziek. Popmusici zijn pessimisten: de schaarse keren dat zij over de toekomst zingen, schetsen ze een somber beeld. Opperste wanhoop spreekt bijvoorbeeld uit Marvin Gaye's What's Going On?, een 'conceptelpee' uit 1971 die een paar jaar geleden door Nederlandse popcritici tot de beste popplaat van de afgelopen decennia werd gekozen. De wereld wordt geteisterd door oorlogen, milieuvervuiling en sociaal onrecht, zo houdt Gaye ons in vrijwel elk nummer van deze plaat voor, en er is weinig hoop op verbetering. Sterker nog, de wereld is ten dode opgeschreven, zingt hij in het nummer 'Save the children': “Who's willing to try / In a world that's destined to die?”

Ook de onbetwist grootste toekomsthit, In The Year 2525, is weinig opwekkend, al heeft dit nummer als voordeel dat het over een wel heel verre toekomst gaat. Het Amerikaanse one-hit-wonder-duo Zager & Evans dacht in eeuwen, of zelfs millennia.

In The Year 2525 bereikte in de zomer van 1969 de hoogste plaats van de hitparade - volgens Johan van Slooten in zijn boek 500 nummer 1 hits uit de Top 40 is het de enige Nederlandse nummer 1-hit met een jaartal erin. Waarschijnlijk is het ook de zwartgalligste nummer 1-hit uit de Nederlandse popgeschiedenis. “In the year 2525 / If man is still alive”, zo begint het lied nog enigszins opgewekt, om ons vervolgens een toekomst te schetsen waarin de mens zich beter dood kan wensen. De techniek zal de mens geheel overheersen en seks overbodig maken: “In the year 6565 / Ain't gonna need no husband, won't need no wife / You'll pick your son, pick your daughter too / From the bottom of a long glass tube.”

Drie millennia later, in het jaar 9595, heeft de mens volgens Zager en Evans 'alles genomen wat deze wereld kan geven en niets teruggegeven'. Vijf jaar duurt het dan nog voor het menselijk bestaan zal ophouden.

Heel even lijkt het aan het eind van het lied nog goed te komen als Zager en Evans mysterieus melding maken van 'twinkelend sterrelicht, zo ver weg dat het misschien gisteren was'.

Maar ten slotte slaan ze alle hoop de bodem in door weer met het eerste couplet te beginnen. Misschien, zo is de boodschap van dit lied, zal de wereld in het jaar 10.000 niet definitief vergaan, maar wat eventueel volgt is niet beter dan de ellende die achter de rug was.