Filmpje!

Het is een mooie samenloop van omstandigheden dat vanavond zowel Filmpje! op tv te zien is als de Fred Hachéshow. Twee loten van dezelfde stam. Alleen bedachten Wim T. Schippers c.s. het personage Fred Haché twintig jaar eerder dan Paul de Leeuw zijn afsplitsingen Bob en Annie de Rooy. En dat is nogal een verschil.

Het maakt nogal uit of je de boel ontregelt in een tijd dat alles nog keurig is aangeharkt. Zoals Fred Haché in 1972 een zangeresje naar de studio haalt en vervolgens zegt: “Barend, doe dat raam dicht. Pokkeherrie!” Waarna we Tina Charles (I love to love) niet meer horen. Dat was televisie die de conventies ondergroef. Vandaar ook veel opzeggingen bij de VPRO.

Paul de Leeuw werd in de jaren negentig groot voor een publiek dat al was opgegroeid met Veronica, met de boerende en hardop gapende discjockeys Stenders en Van Inkel. Een stomp geworden tv-publiek, dat alleen nog te prikkelen viel als Paul de Leeuw bejaarden, kinderen en gehandicapten de stuipen op het lijf joeg. En dat was een groot (VARA-)publiek geworden.

Filmpje! (regisseur Paul Ruven) was het grootste succes van de jaren negentig, met 1 miljoen bezoekers. Precies evenveel als vijftien jaar eerder Ik ben Joep Meloen met André van Duin. Een film die om dezelfde reden werd gemaakt, spin-off van televisiesucces. Je kunt dus zeggen: 1 miljoen Paul de Leeuw-fans 'can't be wrong'. Je kunt ook denken: kennelijk is 1 miljoen Nederlanders, van de 15, altijd in voor dollen.

Er valt intussen wel te lachen om de aanelkaargepaperclipte sketches. Als Annie ten einde raad de stichting Correlatie belt en hoort dat de telefoniste geen behoefte heeft om met haar te praten. Of bij de parodie op het tv-programma Het spijt me, als Annie een bos bloemen onder haar neus geduwd krijgt en moet raden wie haar daarmee excuus wil maken. Ze staat vervolgens een avond en een nacht namen te noemen van alle mogelijke kwetsers. “Is het de familie Cohen? Want die hebben ondergedoken gezeten bij ons in de oorlog. En toen na de oorlog hep mijn moeder een rekening gestuurd, maar ze hebben nooit betaald.”

Maar het is veel vaker flauw en vervelend.

Filmpje! (Paul Ruven, 1995, Nederland), Ned.3, 20.08-22.00u.