Op andermans paspoort naar Europa reizen

De rechtbank in Haarlem veroordeelde gisteren leden van een bende mensensmokkelaars tot 3,5 jaar. Ze hebben tientallen mensen doorgevoerd naar diverse landen in Europa.

DEN HAAG, 11 SEPT. Twee weken geleden zat Sugu M. uit Sittard nog huilend voor de rechter. Hij had alleen mensen, veelal “familieleden” uit Sri Lanka, geholpen op hun doortocht naar de Verenigde Staten, Canada, Engeland, Zwitserland. Van georganiseerde mensensmokkel was volgens hem geen sprake. Hij had ook naar beste eer en geweten paspoorten “uitgeleend” en had zich niet gerealiseerd dat dat niet mocht - ook al was hij eerder voor hetzelfde delict in Duitsland beboet.

Zijn verklaringen ten spijt veroordeelde de rechtbank in Haarlem Sugu M. gisteren tot 3,5 jaar gevangenisstraf. Tegen hem was vijf jaar geëist. De rechter achtte niet alle 'smokkelzaken' bewezen, maar vond wel dat Sugu diverse mensen aan paspoorten had geholpen om hen vervolgens over de grens te smokkelen. Vier andere leden van de bende kregen celstraffen oplopend tot 2,5 jaar en dienstverlening. Eerder deze week veroordeelde de rechtbank in Haarlem vijf andere leden, onder wie de tweede hoofdverdachte Thasan K. uit Maastricht, tot celstraffen oplopend tot 3,5 jaar. Ook tegen Thasan was vijf jaar geëist.

Sugu M. opereerde vanuit Sittard, zijn vriend Thasan K. leidde zijn organisatie vanuit Maastricht. Voor de smokkel van mensen maakten ze onder andere gebruik van Nederlandse paspoorten, die al of niet waren opgegeven als vermist. Sugu bijvoorbeeld gebruikte het paspoort van zijn Srilankaanse vrouw, waar tevens twee van de drie kinderen op stonden bijgeschreven. Hij liet vervolgens andere vrouwen en kinderen op dat paspoort reizen. Soms moest het haar van die vrouwen worden geknipt om hen op Sugu's vrouw te laten lijken en een enkele keer moest een jongetje doorgaan voor het dochtertje van Sugu, maar voor het overige was de 'omwisseltruc' makkelijk. “Want alle Srilankanen lijken op elkaar”, verklaarde Sugu voor de rechtbank in Haarlem.

Sugu's truc is een bekende. In 1995 jaar ontdekten politie en marechaussee een bende die Indiase kinderen naar de Verenigde Staten en Canada smokkelden. De kinderen reisden mee op de paspoorten van Indiërs met de Nederlandse nationaliteit en Hindoestaanse Surinamers, als zijnde hùn zonen en dochters. Ook hier moesten jongens soms voor meisjes doorgaan en andersom. De ouders betaalden 25.000 gulden voor de reis.

Een vlucht van Turkmenistan Airlines, vorig jaar februari naar Schiphol, doorkruiste uiteindelijk de plannen van Thasan en Sugu. Aan boord van het toestel zaten 173 Tamils die, na de landing in Amsterdam, asiel aanvroegen in Nederland. Geldige papieren hadden ze niet, maar in de toiletten van het vliegtuig lagen de snippers van stapels valse paspoorten, onder andere van gefingeerde Nederlandse nationaliteit. De marechaussee plakte de snippers aan elkaar en stuitte op valse stempels van de gemeente Eijsden. Ook werd de naam van een Tamil gevonden, Thasan K., uit Eijsden.

Een tweede aanwijzing voor de betrokkenheid van Thasan bij mensensmokkel kreeg de politie uit Denemarken. Aan de Deens/Zweedse grens had de politie een Tamil-vrouw, haar dochter en twee Tamils uit Nederland aangehouden. Het kenteken van de auto leidde opnieuw naar Thasan, die inmiddels in Maastricht woonde.

Het openbaar ministerie gaf daarop toestemming voor het afluisteren van de telefoons van Thasan en Sugu. Eerder was gebleken dat Sugu op de dag van de landing van het vliegtuig van Turkmenistan Airlines, op 15 februari 1997, veel had gebeld met asielzoekerscentra in het land. “Deze centra fungeren als hotel voor de te smokkelen mensen”, aldus officier van justitie M. van Ling. “In de tussentijd kunnen de organisatoren rustig de reis regelen.” Inderdaad verdwenen in de weken erna tientallen Tamils uit de centra, maar heeft de officier van justitie de betrokkenheid van Thasan en Sugu bij de smokkelvlucht niet kunnen aantonen.

In totaal heeft de politie in het onderzoek ruim zevenduizend telefoontaps geplaatst. De verhoging van de strafmaat voor mensensmokkelaars van één naar vier jaar en naar acht jaar voor beroeps-smokkelaars in 1996 maakte dat mogelijk. Voor delicten waar een maximumstraf van vier jaar op staat, mogen opsporingsmethoden als afluisteren en observatie worden gebruikt, voor delicten met een maximumstraf van één jaar niet.

Sugu praatte volgens de officier van justitie vrijuit over de telefoon. Zo sprak hij over zijn plannen om mensen in diepvrieswagens over de Europese grenzen te gaan vervoeren, en gaf hij een naar Amerika gesmokkelde Tamil nauwkeurige aanwijzingen hoe illegaal door te reizen naar Canada. Ook leerde Sugu Nederlandse woordjes aan Srilankaanse 'cliënten' die daags erna op Nederlandse paspoorten doorreisden.

Sugu houdt vol alleen mensen te hebben geholpen; hij zou alleen geld hebben ontvangen voor vliegtickets, benzine en de telefoonrekening. De rechtbank meent dat Sugu heeft verdiend aan de smokkel. De officier van justitie verklaarde al eerder dat Sugu “het tienvoudige van de normale reistarieven” heeft gerekend. De reis van Sri Lanka naar Europa kostte volgens haar gemiddeld twintigduizend gulden, de tocht van Nederland naar Canada twintigduizend Zwitserse franken. Voor de oversteek naar Engeland moest nog eens tweeduizend gulden worden betaald.

Dit winstbejag rechtvaardigde volgens haar de eis van vijf jaar cel. “Sugu verdient en het nationale beleid wordt onder druk gezet. De smokkelaars bepalen mede de omvang en de richting van de migratie in de wereld”, aldus officier van justitie Van Ling. “Ruim tweederde van de asielzoekers wordt naar Nederland gesmokkeld, afgaande op hun eigen verklaringen. Dat zijn zo'n twintigduizend mensen per jaar”, beweerde de landelijk officier mensensmokkel, P. van der Molen, gisteravond in het tv-programma Zembla.

Ondertussen wil Sugu maar een ding: “Ontneem mij mijn Nederlandse nationaliteit en stuur mij en mijn kinderen terug naar Sri Lanka”, smeekte hij de rechter in Haarlem. Maar die heeft gisteren aan die smeekbede geen gehoor gegeven.