Jurriaan Molenaar

Ondanks zijn hoogtevrees doet kunstenaar Jurriaan Molenaar zijn inspiratie op in het luchtruim. Regelmatig vliegt hij met vrienden in een sportvliegtuigje boven Nederland, of lift hij in het buitenland mee met sproei- of reclamevliegtuigen. Het liefst vliegt hij boven desolate gebieden, waar eenzame fabrieken of loodsen het landschap verstoren en waar alleen kanalen en wegen op menselijk ingrijpen wijzen. Dat kan in Hongarije of Indonesië zijn, maar ook de streng ingerichte Flevopolder kan hem boeien. Eenmaal terug in zijn atelier vertaalt Molenaar de indrukken die hij tijdens het vliegen heeft opgedaan naar minimalistische, bijna abstracte schilderijen.

Wanneer je vanuit de lucht op de aarde neerkijkt, gaan de wetten van het in de renaissance uitgevonden lijnperspectief niet langer op. Evenwijdige lijnen ontmoeten elkaar niet meer in het verdwijnpunt aan de horizon en de kaarsrechte scheidingslijn tussen hemel en aarde vertoont plotseling spectaculaire rondingen. Molenaar maakt in zijn schilderijen gebruik van dit veranderde perspectief en tracht het duizelingwekkende gevoel van het vliegen op de toeschouwer over te brengen door vreemde draaiingen in zijn composities aan te brengen. Zijn schilderijen moeten je het gevoel geven, zo zegt hij, alsof je in een auto te hard over een heuvel rijdt en je maag zich even omdraait.

De strakke vormen en gestileerde landschappen die Molenaar schildert lijken nog het meest op de virtuele wereld die we kennen uit computerspelletjes en vliegsimulatoren. Huizen zijn afgebeeld als geometrische vormen zonder ramen of deuren en wegen snijden egaalgekleurde vlakken doormidden. Toch is aan zijn schilderijen geen computer te pas gekomen en heeft Molenaar de sterk vereenvoudigde werelden uit zijn duim gezogen. Para-realistisch noemt Molenaar zijn werken zelf: ze verbeelden een wereld die er niet is, maar wel zou kunnen bestaan.

Met zijn sobere doeken grijpt Molenaar, die in 1995 aan de Rijksakademie afstudeerde, terug op de minimalistische traditie uit de jaren zestig en zeventig. Zijn vormentaal doet denken aan de gladde sculpturen van Sol LeWitt, terwijl de problemen die hij in zijn schilderijen aan de orde stelt in het verlengde liggen van de perspectiefcorrecties van Jan Dibbets en de horizonschilderijen van JCJ Vanderheyden. Tegelijkertijd doen zijn composities door de high-tech uitstraling onmiskenbaar hedendaags aan.

Jurriaan Molenaar laat zich niet leiden door modieuze grillen, maar werkt consequent aan een indrukwekkend oeuvre waarin hij aloude modernistische vragen over de werking van het perspectief of de eigenschappen van verf opnieuw onderzoekt. Tot voor kort hoorde Molenaar tot de stal van Art & Project, waar de jonge kunstenaar zich als een vis in het water voelde tussen 'de oude rotten van het minimalisme'. Nu de Slootdorpse galerie is opgeheven, heeft Tanya Rumpff deze veelbelovende schilder onder haar hoede genomen. In haar galerie in de oude binnenstad van Haarlem is deze maand een mooie solotentoonstelling met het werk van Molenaar te zien. Jurriaan Molenaar. T/m 27 september bij Galerie Tanya Rumpff, Spaarnwouderstraat 74, Haarlem. Do t/m zo 13-17 uur en op afspraak.