Hebzucht na zestien jaar gegrepen door de angst

Rommelende geruchten doen de ronde in de financiële arena. Angst grijpt beleggers en speculanten naar de keel. “Ook professionele Nederlandse beleggers beginnen nu een beetje paniekerig te doen.”

ROTTERDAM, 11 SEPT. 'Banken' zijn de gebeten hond. Zoals ING. “Hebzucht bij beleggers heeft zestien jaar de markt geregeerd”, zegt een beursveteraan. “Mag de angst nu?” Gistermiddag leek de Amsterdamse effectenbeurs even in een vrije val terechtgekomen. Met zestig punten verlies kwam de beursgraadmeter AEX angstig dichtbij de “magische” grens van 1.000 punten.

Angst grijpt de markt naar de keel. Angst dat klanten van beleggingsfondsen hun aandelen verkopen, waarna de fondsen zelf weer aandelen uit hun beleggingsportefeuille moeten afstoten. “Vandaag of morgen komt 't”, zegt een beheerder van een beleggingsfonds.

Paniek? “Nee”, zegt hij. “Heineken had mooie cijfers vanochtend en de koers is gestegen.” In de turbulentie probeert Ahold de komende twee weken voor een bedrag van zo'n 4 miljard gulden nieuwe effecten te plaatsen bij Nederlandse particuliere en (inter)nationale professionele beleggers. Het gaat om aandelen en leningen die in aandelen kunnen worden omgezet. Ahold heeft dubbel pech: de aandelenkoersen zijn springerig en de dollarkoers kalft af. Ahold is in Amerika de grootste buitenlandse supermarkt.

De zwaarste klappen vallen onder bedrijven in de financiële sector, zoals 'banken', het koosnaampje voor de aandelen ABN Amro, en ING en financiële handelshuizen als Van der Moolen. De financiële bedrijven sleurden de beursgraadmeter in de zomer naar nieuwe recordstanden en worden nu gedumpt. Vooral door Amerikaanse vermogensbeheerders. “Maar ook professionele Nederlandse beleggers beginnen nu een beetje paniekerig te doen”, constateert een grote vermogensbeheerder. “Ze verkopen ING op een koers van 105 gulden in de hoop de stukken volgende week op 90 gulden weer te kunnen kopen.”

Angst zet nu de toon. Angst dat verzekeraars voorzieningen moeten treffen voor de lage rente, die onder het gegarandeerde rendement voor polishouders komt. Angst dat banken onbekend grote stroppen hebben op kredieten in Azië en Rusland. Angst dat Brazilië in een zelfde financiële draaikolk terechtkomt als Rusland en dat ABN Amro, die bezig is met een lokale miljardenovername, daarvan de repercussies voelt.

Angst dat de zekere stroppen in de eigen financiële handel van banken en financiële handelshuizen nog groter zijn dan de honderden miljoenen of meer die zij nu durven te erkennen. Angst dat een willekeurige Japanse bank een kapitale misslag maakt in een van de vele complexe afgeleide financiële contracten en dat andere banken worden geraakt als de domino's gaan rollen.

In Amsterdam spoelen geruchten over dreigende of al voltrokken faillissementen onder market makers op de Optiebeurs over de vloer van de financiële arena. Eerder deze week konden drie firma's door grote verliezen niet verder handelen. Market makers hebben eigen posities in aandelen en afgeleide financiële producten en zijn de tegenpartijen van de rest van de beleggers. Als zij kopje onder gaan, zal hun hele voorraad aandelen direct in de uitverkoop gaan? Nieuwe angst.