Bodemprocedure overwogen; Rechter: NAi 'misvormde' werk Struycken

ROTTERDAM, 11 SEPT. Het Nederlands Architectuurinstituut heeft een lichtkunstwerk van Peter Struycken in de wandelgang van het Rotterdamse instituut 'misvormd' door op die plek beschilderde doeken te hangen.

Tot die conclusie komt rechtbankpresident J. Mendlik in het kort geding dat Struycken had aangespannen tegen het Nederlands Architectuurinstituut (NAi). Hij vindt dat het lichtkunstwerk van Struycken inderdaad 'verstoord' werd door de schilderingen, zoals de kunstenaar betoogd had. “Ik ben zeer content met de uitspraak”, reageert Struycken. “Dit vonnis komt de hele beeldende kunst ten goede.”

De rechtbankpresident kwam vorige week zelf naar het Architectuurinstituut om de situatie te bekijken. Het kunstwerk van Peter Struycken bestaat uit tachtig lichtbakken die zijn aangebracht in het plafond van de 170 meter lange galerij van het NAi. In wisselende kleurencombinaties beschijnen de lampen 's avonds veertig pilaren. Drie maanden geleden liet het NAi de pilaren behangen met beschilderde doeken, die waren gemaakt door Rotterdamse en Zuid-Afrikaanse kunstenaars in het kader van de expositie South African Seasons in het NAi. Bij het beëindigen van de expositie zouden de doeken worden verwijderd.

Tijdens de rechtszitting vorige week zei de advocaat van het NAi dat de schilderingen de werking van Struycken kunstwerk niet aantastten. De rechter is het daar niet mee eens. 'In plaats van de strakke en serene, maar steeds van kleurbeeld wisselende nachtelijke uitstraling van de arcade is nu een situatie gecreëerd waarin de versieringen van de pilaren interfereren met het wezen van het werk van Struycken, doordat niet alleen de aandacht van de toeschouwer wordt afgeleid van dat werk maar bovendien het strakke weerspiegelingseffect doorbroken wordt en de kleuren van het licht verstoord worden door die schildering', aldus de rechter in zijn vonnis. Het NAi moet 'het kale beton' van de pilaren 's avonds ongemoeid laten.

Het Architectuurinstituut wil activiteiten kunnen organiseren in de wandelgang om het publiek te wijzen op exposities in het gebouw. Een woordvoerster van het NAi zegt 'verrast' te zijn door de uitspraak van de rechter. Ze denkt dat het vonnis verstrekkende gevolgen kan hebben voor alle kunst in de openbaren ruimte in Nederland, zowel voor de kunstenaars als voor de opdrachtgevers. “We overwegen daarom ernstig een bodemprocedure te beginnen”, zegt ze. In ieder geval wil het NAi een internationaal symposium gaan organiseren over de vraag hoe om te gaan met kunst in de openbare ruimte. “Het is een interessante vraag en we willen niet de indruk wekken dat we de zaak in de doofpot stoppen”, aldus de woordvoerster. De schilderingen waren vorige week al, volgens plan, verwijderd.