Tuinboek verliest het van catalogus; De stijlbloempjes van de kweker

'Alleen maar vorm en geen enkele inhoud', las ik laatst in een recensie van een optreden van de Rolling Stones. Hetzelfde geldt voor het merendeel van de tuinboeken. Tuinieren beleeft een hoogconjunctuur; de markt wordt overspoeld door nieuwe tuinboeken en menig koffietafel dreigt het onder de groeiende stapels te begeven.

Ongeveer eenmaal per jaar verschijnt er een boek dat het signaleren waard is; de rest van de boeken valt onder de noemer 'oude wijn in nieuwe zakken'. Met recycling valt kennelijk geld te verdienen. Net als in de afvalindustrie. Grofweg zou je al die tuinboeken in twee categorieën kunnen verdelen: in Groep A heb je de plaatjesboeken, die uit foto's met onderschriften bestaan en Groep B bestaat uit veredelde catalogi, waarin een kweker zijn assortiment onder de aandacht brengt.

Plaatjesboeken zijn leuk, maar nutteloos en bovendien vaak misleidend, want op een mooie junidag, om vijf uur 's morgens als de dauw nog over de halmen en de bloemschermen ligt, is alles mooi. Veredelde catalogi hebben daarentegen wel degelijk nut.

Een catalogus moet je leren lezen; hij is bedoeld om planten, bomen of zaden aan te prijzen en je kunt van een neringdoende niet verwachten dat hij zichzelf in de wielen rijdt. Een kweker schetst meestal een rooskleurig beeld. “Stoelt goed uit” moet u lezen als 'flinke woekeraar' en voor 'zwakgeurend' moet je een zeldzaam gevoelige neus hebben om een zweem van geur te kunnen opvangen. Naast stijlvormen als overdrijving en onderschatting bedienen veel auteurs zich van een beproefde Jezuietenmethode: ze vertellen altijd de waarheid, maar zelden de volledige waarheid. Zaken als korte bloei en vorstgevoeligheid worden verzwegen.

Maar er zijn uitzonderingen. Rob Leopold, uitbater van zaadfirma 'De Cruydt-Hoeck', is goudeerlijk, informatief en beschrijft de halmen van een siergras als 'een met zilverglans overtogen paradijsvogelstaart'. Tweehonderd pagina's leespret voor een tientje. Op het gebied van vaste planten zou ik kiezen voor de catalogus van Coen Jansen uit Dalfsen; ook hier veel informatie en taalvaardigheid. De catalogus van kwekerij 'De Hessenhof', uit Ede, is minder vlot geschreven, maar zeker zo informatief.

Meestal staan er in een catalogus geen plaatjes, maar sommige kwekers hebben van hun plantenlijst een tuinboek in klein formaat gemaakt. Gloednieuw en prachtig uitgevoerd is de catalogus van Eleonore de Koning, maar voor ƒ 29,90 mag je ook wel mooi glimmend papier verwachten. De informatie is eerlijk en goed. Deze catalogus heeft een titel: 'Bloemlezing Collectie 2000' en bevat, naast nuttige informatie, ook merkwaardige adviezen: “Om het gebruik van gif tot een minimum te beperken, bestrijden we de slakken het effectiefst voor de paring. Kroost dat niet wordt geboren, hoeft ook niet te worden bestreden”. Vlak na de paring, maar voor de geboorte van het kroost, zou ook nog kunnen, lijkt mij, en is slakvriendelijker. Bovendien zijn veel slakken hermafrodiet.

Ook de bloembollencatalogus van Peter Nijssen is mooi geïllustreerd en kan beschouwd worden als een naslagwerk. Het taalgebruik is oubollig, doorspekt met veel 'ietwat' en 'derhalve'; de foto's zijn duidelijk en de kennis van de auteur lijkt encyclopedisch. Een koopje voor ƒ 10.

Liefhebbers van zeldzaamheden en rariteiten moeten beslist de dikke catalogus van 'De Bolle-Jist' uit het Friese dorp Finkum aanvragen. H. Nienhuis beschrijft in deze plantenlijst een duizelingwekkend assortiment aan bloembollen, orchideeën en vaste planten. Zijn advies is niet altijd even praktisch: “Bij strenge winters de bollen in november-december oprooien en droog en koel bewaren tot aan de planttijd in mei”. Hoe God verscheen in Finkum. En er een barre winter voorzag.

INFORMATIE

De Cruydt-Hoeck, Postbus 1414, 9701 BK, Groningen. Catalogus ƒ 10. Via giro 4058000

Coen Jansen - Vaste Planten, Ankummer Es 13-15, 7722 RD, Dalfsen, Catalogus ƒ 7,50 op banknr 42.63.53.307. Indien afgehaald ƒ 5 Kwekerij 'De Hessenhof', Hessenweg 41, 6718 TC, Ede, Catalogus ƒ 6 op giro 5183380. Indien afgehaald ƒ 4.

Eleonore de Koning, Kwekerij van vaste planten, Kruipuitsedijk 3, 4436 RC Oudelande. Catalogus ƒ 35,90 op giro 3474522. Indien afgehaald ƒ 29,90

Peter Nijssen Kwekerij/Tuincentrum, Sportparklaan 25A, 2103 VR Heemstede. Correspondentie-adres Postbus 653, 2100 AR Heemstede. Catalogus ƒ 10 op giro 3646765 of banknr 32.63.61.944

De Bolle-Jist, Holdingawei 6, 9053 LT Finkum. Catalogus + assortimentslijst ƒ 16 op banknr. 12.75.05.628 Meer adressen van alle mogelijke kwekerijen vindt u in De Plantenvinder, samengesteld door Sarah Hart, Uitg. Terra, ISBN 90 6255 732 5.