Irak ziet samenzwering; V-raad straft Irak wegens hinderen VN

NEW YORK/ BAGDAD, 10 SEPT. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft gisteren besloten de tweemaandelijkse bespreking van zijn sancties tegen Irak op te schorten tot Bagdad weer volledig meewerkt met de ontwapeningsdeskundigen van de VN.

Een leidende Iraakse krant sprak vanochtend van een Amerikaans-Israelische samenzwering bedoeld om Irak te verzwakken. De Iraanse VN-ambassadeur, Nizar Hamdoon, zei al voor aanvaarding van de resolutie dat Irak geen reden zag zijn positie te heroverwegen.

De opschorting van de tweemaandelijkse beschouwing van de sancties betekent dat ook een eventuele opheffing van de sancties niet meer aan de orde is. Als aanmoediging aan Irak weer met de experts van UNSCOM te gaan samenwerken, is besloten tot een “alomvattende” heroverweging van de Iraakse betrekkingen met de VN zodra de inspecteurs weer ongehinderd aan het werk zijn.

Overigens hebben de tweemaandelijkse bijeenkomsten nog nooit tot verlichting van de in 1990 tegen Irak afgekondigde sancties - met name een totaal handelsverbod - geleid, omdat dit afhankelijk is van de mededeling van UNSCOM dat Irak vrij is van massa-vernietigingswapens. UNSCOM zegt dat hiervan geen sprake is. Daarom heeft de resolutie vooral symbolische betekenis.

Resolutie 1194, die met algemene stemmen werd aangenomen, vormt de eerste inhoudelijke reactie op de Iraakse bekendmaking van 5 augustus dat de VN-inspecteurs weliswaar al eerder bezochte plaatsen konden blijven controleren, maar geen nieuwe, verdachte plaatsen mochten onderzoeken. Inmiddels worden de inspecteurs echter ook bij hun controle-arbeid gehinderd, aldus UNSCOM-chef Richard Butler.

Veel diplomaten in New York geloven dat de jongste crisis door Irak is ontketend uit woede over de weigering van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië om het kernwapendossier te sluiten. Het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA), dat toeziet op de ontmanteling van het Iraakse kernwapenprogramma, zegt zijn werk praktisch te hebben voltooid. Groot-Brittannië zou nu bereid zijn deze optie te overwegen, als Irak de inspecteurs niet langer tegenwerkt. In de VS echter ligt dit veel moeilijker na de beroering over de uitspraken van UNSCOM-inspecteur Scott Ritter, die vorige maand zijn ontslag nam met de mededeling dat zelfs de VS niet langer bereid waren Irak werkelijk tegenspel te bieden. In het Congres zei hij een week geleden dat het IAEA weliswaar het Iraakse uraniumverrijkingsprogramma had ontmanteld, maar niet zijn “bewapeningsprogramma”. Hij zei dat Irak nog de noodzakelijke componenten had om - over een periode van verscheidene jaren - drie kernbommen te maken, echter afgezien van het splijtbaar materiaal. (Reuters, AP)