'Van dattem' op z'n Russisch

Beide genoemde zenders zijn digitaal te zien via Eutelsat/Hotbird op 13 graden oost. NTV op 11.938 GHz, h., WRC op 12.245 Ghz., h. In het Westen zijn via Russische satellieten nog meer Russische zenders te ontvangen, maar alleen met zeer grote schotels.

Russische mannen en vrouwen vallen, uitzonderingen daargelaten, over het algemeen niet op door een verpletterende erotische uitstraling. En de gasten van het televisieprogramma Pro eto - eerzame vrouwen in bloemetjesjurken en mannen in de slechtzittende pakken die de ondergang van de socialistische kledingindustrie hebben overleefd - maken op die regel geen uitzondering.

Des te vreemder is het dus om hen over de intiemste details van hun seksuele leven te horen praten, want dat is het waaraan Pro eto (Over van dattem) is gewijd. Een man beschrijft, hoe hij zich verheugt over de billenkoek waaraan zijn vrouw hem regelmatig, met zijn volledige instemming, onderwerpt. Het publiek in de uitzending moet om deze sadomasochistische details af en toe onbedaarlijk lachen, maar luistert daarna weer aandachtig toe. Vrouwen vertellen over hun exhibitionistische neigingen.

In weinig landen is het alledaagse jargon zó doorspekt van seksuele verwijzingen en scheldwoorden als in Rusland, maar de opschudding rond en populariteit van Pro eto, deze wekelijkse talkshow over seksuele aangelegenheden, laat zien dat er ook op het punt van 'praten over seks' in Rusland nog veel valt in te halen. Na de eerste afleveringen, in september vorig jaar, vormde het programma zelfs een klein nationaal schandaal, met vragen in het parlement van communistische zijde. Een onuitgesproken, additionele grond voor irritatie over Pro eto was misschien ook dat de uitzending wordt gepresenteerd door een zwarte presentatrice. Jelena Khanta heeft weinig van een seksbom, ofschoon ze zich voor de uitzending onveranderlijk uitdost in zwaar gedecolleteerde jurken. Ze is echter een eerzame journaliste, van het kwaliteitsweekblad Moskovskije novosti, die haar tijd verdeelt tussen een leven in Moskou en één in New York, want haar vader was een Amerikaan.

Ofschoon men zo te zien bij Pro eto niet wars is van seksuele getuigenissen van een grondig gerepeteerd, en naar je af en toe denkt verzonnen karakter, kun je toch niet zeggen dat het programma een sensationeel karakter draagt. Zeker: de aangesneden taboes kunnen niet smakelijk genoeg zijn - homoseksualiteit, partnerruil etc. Maar in tegenstelling tot soortgelijke uitzendingen in de Nederlandse cultuurkring gaat er in Pro eto niemand uit de kleren.

Pro eto is een van de meer spraakmakende uitzendingen van NTV, een van de twee Russische televisiestations die in West-Europa met een kleine satellietschotel probleemloos te ontvangen zijn. Pro eto wordt uitgezonden rond middernacht op zaterdagavond (bij ons dus tien uur 's avonds), een tijdstip waarop NTV de rest van de week meestal populaire zangers en zangeressen ten tonele voert, begeleid door verbazingwekkend vindingrijke videotrucs.

De grote kracht van NTV ligt in zijn nieuws- en andere actuele uitzendingen, waaraan je goed kunt merken dat Rusland een groot land is, met enorme voorraden talent. NTV, nu nog gratis te zien in West-Europa, wordt dit najaar een abonneezender.

Gratis daarentegen blijft het Russian World Channel, de andere Russische zender die in West-Europa probleemloos van de satelliet is op te pikken. Maar er is helaas geen vergelijk: RWC is een vage, karakterloze zender vol vage, trage documentaires uit de archieven van de oude Sovjet-televisie en films met de vreselijkste methode van nasynchronisatie, ooit bedacht: één stem leest alle rollen.