Uma Thurman

In een reeks profielen van gezichtsbepalende sterren deze week Uma Thurman, de zelfverzekerde en intelligente sfinx die momenteel in maar liefst twee filmrollen is te zien: als de sexy Emma Peel in The Avengers en de fragiele Fantine in Les Misérables.

Het moet ongetwijfeld als compliment bedoeld zijn geweest, maar er spreekt een eigenaardig soort ontzag door in de uitspraak die haar tegenspeler uit Dangerous Liaisons (1988) John Malkovich zich over haar liet ontlokken: “Ze heeft het lichaam van Jayne Mansfield en een huiveringwekkend goed verstand.” Echt verwonderlijk is zijn karakterisering niet, na haar speelfilmdebuut als de vampachtige Laura in de thriller Kiss Daddy Goodnight (1987) leek Uma Thurman voorbestemd Amerika's zoveelste blonde en fragiele sekssymbool te worden. Ook haar kloostermeisje Cecile de Volanges, die door Malkovich seksueel wordt ingewijd, moest het immers hebben van haar bedeesde oogopslag en vertederende blosjes.

Dat Uma Karuna Thurman (Boston, 29 april 1970) niet zomaar een sekssymbool werd, maar 'America's #1 art-house sex symbol' lag in ieder geval aan haar eigenzinnige en non-conformistische keuze van de films waarin zij uit de kleren ging. Zo steeg ze poedelnaakt op uit een oesterschelp in Terry Gilliams The Adventures of Baron Munchausen (1989), was ze Henry Millers biseksuele echtgenote in Philip Kaufmans Henry & June (1990) en bedreef ze braaf de liefde met Robert de Niro in Mad Dog and Glory (1993). Pas met de donkerharige, vrijpostige en drugsgebruikende Mia in Pulp Fiction (Oscar-nominatie in 1994) kregen we een andere Uma te zien, eentje die meer paste bij het milieu waaruit ze afkomstig was. Als dochter van de eerste Amerikaan die door de Dalai Lama persoonlijk tot boeddhistisch monnik was gewijd (Uma zou 'diegene die zegeningen brengt' betekenen in het Sanskriet) en een voormalig Zweeds topmodel, psychotherapeute en ex-echtgenote van LSD-goeroe Timothy Leary, bleef er voor de jonge Uma niet zoveel excentriek gedrag over om zich tegen haar ouders te verzetten. Haar rebellie lag daarom in een zorgvuldig opgebouwd imago van all American schoolmeisje en cheerleader.

Toch is ze haar leukste rollen gaan spelen nadat Quentin Tarantino haar van haar blonde lokken had bevrijd: de verleidelijke en zelfbewuste Dr. Pamela Isley alias Poison Ivy in Batman & Robin (1997), een domme-blondjesparodie in The Truth about Cats and Dogs (1996) en Irene Cassini in de sciencefiction thriller Gattaca (1997). Tijdens de opnamen van die laatste film leerde ze haar huidige echtgenoot, Ethan Hawke, kennen en samen hebben ze inmiddels een dochter: Maya Ray. Thurman was eerder kortstondig getrouwd met acteur Gary Oldman.

Als de sexy Emma Peel in de bioscoop-remake van The Avengers en de fragiele Fantine in Bille Augusts verfilming van Les misérables (beide 1998) lijkt ze eindelijk de juiste mix van schoolmeisjes-onschuld, zelfverzekerdheid, onaantastbaarheid en gedistingeerdheid te hebben gevonden die illustere filmheldinnen als Greta Garbo en Lauren Bacall zo onweerstaanbaar maakte. In een Amerikaanse krant werd Thurman al als 'de sfinx' aangeduid.