Onderzoek naar meineed van twee agenten na rellen Eurotop

De Rijksrecherche gaat onderzoek doen naar mogelijke meineed van twee ME'ers na een arrestatie tijdens de Eurotop in Amsterdam.

AMSTERDAM, 9 SEPT. Frank Buis pakt het proces-verbaal erbij en leest er schoorvoetend uit voor. “Vuile facisten zijn jullie. Jullie heulen met de maffia. Jullie beschermen dat zooitje daarbinnen. Jullie zijn vieze facistische zwijnen.” Dit had hij volgens twee ME'ers tijdens de Eurotop in 1997 geroepen, vlak voor het Dammonument in Amsterdam. De ME'ers arresteerden hem onder luid gejoel van omstanders. Maar meer dan een jaar later zijn de agenten teruggekomen op het proces-verbaal, op grond waarvan hij was veroordeeld tot tweehonderd gulden boete. Buis heeft het woord 'facisten' toch niet in de mond genomen, aldus de ME'ers. De politie maakte vervolgens in juni van dit jaar afspraken met Buis dat hij tweeduizend gulden onkostenvergoeding zou krijgen, dat hij geen hoger beroep zou instellen en dat hij niets in de publiciteit zou brengen.

Justitie in Amsterdam is zeer verbolgen over de handelwijze van de politie in deze zaak en laat de Rijksrecherche onderzoek doen omdat er mogelijk sprake is van meineed. “Wij wisten niets van die afspraken. Dit is wel heel gemakkelijk om op proces verbaal terug te komen en met de verdachte daarover een afspraak te maken”, zegt persofficier J. Steenbrink. “Een proces-verbaal is heilig. Daar moet de rechter blind op vertrouwen. Dit raakt het fundament van het strafrecht.”

Na zijn arrestatie probeerde Frank Buis met man en macht te bewijzen dat hij de ME'ers niet voor facisten had uitgemaakt. “Zoiets zeg je toch niet voor het Dammonument. Ik lag er nachten wakker van.” Hij had de politie er wel van beschuldigd dat ze de maffia beschermden, nadat net een Italiaanse delegatie voorbij was gekomen. “Dat heb ik nooit ontkend, maar ik ben vooral op grond van die facistische uitlatingen opgepakt en veroordeeld.”

Na een oproep in een televisieprogramma van RTL4 kwam hij in contact met een jongen die zijn uitlatingen had gefilmd. Daarop is te zien dat Buis zegt: “Wat beschermen jullie de maffia en die corrupte troep allemaal.” Een van de agenten zegt daarop direct: “Je bent aangehouden.”

Gewapend met de video stapte Buis naar de politie en vroeg een gesprek aan met de betrokken agenten. Die begonnen na het zien van de beelden te twijfelen. In een verslag dat chef L. Wilde van bureau IJ-tunnel van het gesprek maakte staat: “Door het kennisnemen van de beleving van Frank Buis en het kritisch bezien van een terzake gemaakte video-opname zijn de verbalisanten niet meer voldoende overtuigd van de juistheid van de aanhouding destijds, althans van de waarneming dat 'facist' is geroepen naar hen.” Buis kwam hierna overeen dat hij een onkostenvergoeding zou krijgen voor alle kosten die had gemaakt. Van hoger beroep zou hij afzien. “In goede harmonie wordt dit gespreksverslag aanvaard als sluiting van deze zaak; waarvan overigens niets in de publiciteit zal worden gebracht”, zo besluit het gespreksverslag. Buis: “Ik was er helemaal niet op uit om die jongens in de problemen te brengen. Ik ben niet door de politie onder druk gezet. Ik was tevreden.”

Maar vorige week kreeg Buis te horen dat hij zijn geld waarschijnlijk niet zou krijgen, omdat de korpsleiding het niet eens zou zijn met de regeling. Gisteren kwam de zaak tegen de afspraken via de lokale zender AT5 toch in publiciteit. Buis had hoofdredacteur T. van Dijk het gespreksverslag laten lezen op een dag dat hij met hem een gesprek had over het uitzenden van een film die hij over Beatrix bezig is te maken. “Ik wilde eigenlijk geen publiciteit, maar Van Dijk kopieerde de brief sneaky achter mijn rug om.” Buis werkte gisteren overigens wel mee aan een uitzending van AT5.

Persofficier Steenbrink heeft, zegt hij, nooit eerder meegemaakt dat de politie zulke afspraken met een verdachte maakt. “Of dat in goede harmonie met de persoon gebeurd is, doet niets af aan de onjuiste handelwijze van de politie. Als er twijfels zijn over een proces-verbaal hoort justitie dat te weten.” Van een doofpot-taktiek wil hij nog niet spreken, maar dat het gespreksverslag eindigt met de zin dat er geen publiciteit aan de zaak zal worden gegeven “roept natuurlijk wel vragen op”, aldus Steenbrink. Een van de agenten heeft tijdens de zitting van de zaak-Buis herhaald wat de arrestant gezegd zou hebben. “Ik voelde mij beledigd door het woord facist”, zei de agent tegen de rechter. Steenbrink: “Dat maakt het voor die agent niet vrolijker op.” Als er meineed wordt bewezen, kan dat leiden tot vervolging van de agenten en mogelijk ontslag.

De politie vindt dat de zaak juist goed is opgelost. “Buis zat enorm in de put. Wij zijn gewoon een goed gesprek met hem aangegaan. Na het zien van de video zijn de agenten inderdaad gaan twijfelen”, zegt de politiewoordvoerder. Korpschef J. Kuiper verklaarde gisteren na een gemeenteraadsvergadering dat de zaak “menselijk is opgelost”. De politie zal volledig opening van zaken geven, zegt de woordvoerder. De Rijksrecherche is vanmorgen reeds met het onderzoek begonnen, het Tweede-Kamerlid B. Dittrich (D66) heeft de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie vanmorgen inmiddels om opheldering gevraagd. En Buis zelf? Hij wil niet in hoger beroep gaan. “Een strafblad deert me niet als iedereen weet dat ik onschuldig ben.”