Marathon Man

Marathon Man (John Schlesinger, 1976, VS), morgen, Ned.1, 23.06-01.06u.

Wat is er spannend aan een man in een joggingpak? Op het eerste gezicht weinig, maar de beste manier om naderend onheil aan te kondigen is door eerst de onschuld te tonen. Dustin Hoffman jogt dan ook in de thriller Marathon Man rond het waterreservoir in Central Park, staat stil als er twee auto's op een gastank inrijden, en rent daarna een duistere toekomst tegemoet.

Wat is er treurig aan een cowboy? Niets als hij heroïsch op zijn paard steigert, maar alles als deze bink de grote stad intrekt in de hoop het daar te gaan maken als seksbom. In deze film Midnight Cowboy (1969) is Dustin Hoffman ook te zien, als kreupele ritselaar die uiteindelijk sterft in een bus op weg naar een betere toekomst.

Beide films zijn van John Schlesinger, die hiermee twee van de beste Amerikaanse publieksfilms uit die jaren heeft gemaakt.

Wie eenmaal Marathon Man gezien heeft, zal hem niet licht vergeten. Hierin wordt een geheim agent ervan verdacht diamanten te hebben buitgemaakt, en wordt vervolgens vermoord door een ex-nazi. Deze Dr. Szell, gespeeld door Laurence Olivier, is een voormalig concentratiekamp-tandarts, die zijn sadistische aard nooit verloren heeft. Hij denkt dat Babe Levy (Hoffman), de broer van de geheim agent, weet waar de diamanten verborgen zijn, maar deze is juist de onschuld zelve.

De 'man die van niets weet', die door persoonsverwisselingen of stom toeval verwikkeld raakt in een complot, was al een geliefd personage van Hitchcock. Deze beproefde truc werkt nog steeds, temeer omdat de kijker zich op die manier kan identificeren met de hoofdrolspeler, en een houvast heeft temidden van de stormachtige perikelen.

De meest beroemde en akelige scène is die waarin Szell zijn tandartsinstrumenten weer tevoorschijn haalt, en Babe flink onderhanden neemt in de hoop zo informatie los te peuteren. “Is it safe?!”, herhaalt Szell keer op keer. Na voorvertoningen is deze martelscène ingekort, omdat het publiek te misselijk werd van deze orale operatie. Maar zelfs doorgewinterde horrorfans moeten nu nog steeds even slikken.

Voor de rest is Marathon Man een thriller zoals je je hem het liefst wenst: New York in de jaren zeventig, overtuigende acteurs, veel mysterieuze handelingen en ogenschijnlijk irrelevante details, waarvan de meeste op hun plaats vallen, en enge mannen die op de meest onverwachte plaatsen opduiken, juist als Babe zich veilig voelt.