Lovend over armoedebestrijding Peking; Robinson mild over mensenrechten China

PEKING, 9 SEPT. De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, Mary Robinson, heeft vandaag, op de derde dag van haar bezoek aan China, pleidooi gehouden voor het samengaan van economische ontwikkeling en respect voor de rechten van de mens.

Haar Chinese gastheren, die voor het eerst in de geschiedenis van de Chinese Volksrepubliek hebben ingestemd met een bezoek van de Hoge Commissaris, zijn van mening dat economische ontwikkeling aan sociale en politieke rechten voorafgaat. “We mogen nooit vergeten dat respect voor de rechten van de mens sociale gerechtigheid vereist, hetgeen een belangrijke voorwaarde is voor een duurzame [economische] ontwikkeling”, aldus Robison tijdens een toespraak voorafgaand aan de presentatie van een VN-rapport over de internationale mensenrechtensituatie. Het voorzichtig verwoorde commentaar van Robinson ging gepaard met lovende woorden voor wat in China is bereikt op het gebied van de bestrijding van armoede. Robinson sloot zich hiermee aan bij de huidige toon van de internationale gemeenschap in de diplomatieke omgang met China: een toon van constructieve dialoog in plaats van harde confrontatie.

Hoe lastig dat is bleek voorafgaand aan haar toespraak. Even voordat zij arriveerde bij het hotel waar de bijeenkomst was georganiseerd, voerden politie-agenten in burger de echtgenoot van de politieke dissident Liu Nianchun af. Chu Hailan wachtte voor de ingang de komst van Robinson af in de hoop haar aan te spreken over de slechte gezondheid van haar man. Liu is een van China's bekendste dissidenten die meer dan drie jaar geleden, zonder vorm van proces, werd opgepakt. Chu en andere dissidenten in China hebben hun teleurstelling uitgesproken over de agenda van Robinson waarin, ondanks haar wens “verschillende Chinezen” te willen spreken, geen ruimte is gereserveerd voor ontmoetingen met oppositiefiguren.

Evenals tijdens het bezoek van de groep diplomaten en juristen van de Europese Unie, die begin dit jaar voor besprekingen over de rechten van de mens China aandeden, wordt ook het tiendaagse programma van Robinson grotendeels bepaald door de Chinese autoriteiten. Dat is de onuitgesproken voorwaarde die is gesteld in ruil voor “een zo'n breed mogelijke discussie” - achter gesloten deuren. Organisaties voor de rechten van de mens hebben in het verleden veel kritiek geleverd op die aanpak, maar bevestigen nu het belang van een bezoek als dat van Robinson.

Amnesty International evenwel stelde vandaag in rapport vast dat China jaarlijks nog altijd meer mensen ter dood veroordeelt dan de rest van de wereld gezamenlijk. Volgens Amnesty werden in 1997 ten minste 1.876 mensen terechtgesteld.

Dat aantal is echter aanmerkelijk lager dan in het jaar ervoor: 4.367, aldus Amnesty. Volgens een rechter van het Chinese Hooggerechthof, ten overstaan van de Amerikaanse mensenrechtenactivist en zakenman John Kamm, is die daling het gevolg van de invoering van China's nieuwe strafwetgeving die vorig jaar van kracht werd. Maar Amnesty heeft in haar rapport gewezen op het feit dat het aantal vonnissen in China sinds het hoogtepunt in 1996 - een gevolg van de 'Sla Hard'-anti-misdaadcampagne, weer terug is op het oude niveau.

Robinson zal naast gesprekken met president Jiang Zemin, leidinggevende politici op het gebied van juridische zaken, minderhedenbeleid en vrouwenzaken, ook een bezoek brengen aan Shanghai en de autonome regio Tibet.