'Einde OS-relatie China'; Herfkens wil voor minder landen hulp

DEN HAAG, 9 SEPT. Minister Herfkens wil de Nederlandse ontwikkelingsrelatie met een aantal landen, waaronder de Volksrepubliek China, in de loop van de komende jaren beëindigen. Zij heeft dit gisteren in de Tweede Kamer gezegd.

De nieuwe minister voor Ontwikkelingssamenwerking, die gisteren voor de tweede keer in het parlement optrad, acht het huidige aantal van meer dan vijftig landen waarmee Nederland een ontwikkelingshulprelatie heeft te groot. Anders dan haar voorganger Pronk, die juist ijverde voor hulp voor meer landen en meer thema's, wil Herfkens de inspanningen op minder landen gaan richten.

“We hebben een beheersprobleem. We zitten echt overal. Ik ga kijken of we niet van wat landjes en thema'tjes af kunnen komen”, zei Herfkens gisteren in een overleg met de vaste Kamercommissie van Buitenlandse Zaken. De commissie leek hiermee akkoord te zijn.

De minister kondigde ook aan de traditionele hulp aan de Volksrepubliek op termijn te willen beëindigen. Herfkens greep hierbij mede terug op haar ervaringen in de directie van de Wereldbank. China heeft al toegang tot de internationale kapitaalmarkt en beschouwt zichzelf niet meer als een ontwikkelingsland dat zachte leningen behoeft. Dat wetend “zouden we, achteraf bezien, destijds niet aan een ontwikkelingsrelatie met China begonnen zijn”, voegde Herfkens daaraan toe.

Van de door premier Kok in 1995 getekende Chinees-Nederlandse ORET-hulpafspraken tot 2002, waarbij Nederlandse bedrijfsinvesteringen in de Volksrepubliek op subsidies van zo'n 500 miljoen mogen rekenen, is nog zo'n 350 miljoen gulden voor projecten beschikbaar. Herfkens zei onder algemeen gelach dat deze subsidies weliswaar “onomkeerbaar” zijn, omdat Koks handtekening eronder staat, maar dat zij de komende jaren toch ook in China wil streven naar minder, maar beter gecoördineerde projecten. Vooral waterbeheer moet daarbij accent krijgen, zei zij. De Kamer maakt zich wel zorgen over eventuele gevolgen voor Nederlandse investeringen in milieu en infrastructuur in China.

Herfkens en een grote meerderheid van de Kamer waren het eens met de suggestie van de PvdA'er Koenders om een nauwere relatie te leggen tussen de Nederlandse hulp aan China en het mensenrechtenbeleid en de democratische kwaliteit van het bestuur in dat land. Van Middelkoop (GPV) kreeg de lachers op zijn hand toen hij waarschuwde dat “de Nederlandse muis hier wel een olifant toespreekt”.