'Soldaten, sla niet voor die paar roepia's'

Studenten uit Jakarta en omgeving stonden een lange avond tegenover een kordon oproerpolitie voor het parlement. Na vergeefse pogingen om de harten der agenten ter vermurwen, werden ze vannacht uiteengedreven.

JAKARTA, 8 SEPT. Afgelopen nacht namen de studenten voor het parlementsgebouw in Jakarta lawaaierig afscheid van de honderden met automatische wapens uitgeruste mariniers en oproerpolitiemensen. “Honden! Varkens! Tot morgen!”

De studenten keerden na een dag uitgelaten demonstreren tegen de regering van president Habibie omstreeks drie uur in de ochtend terug naar de katholieke universiteit Atma Jaya, die ongeveer twee kilometer verwijderd is van het parlement. Organisatoren zeiden dat de actie onder meer ook bedoeld was om eerstejaars te laten kennismaken met het geweld van het leger. Uiteindelijk zou dat ook gebeuren.

Maar eerst stonden studenten en ordetroepen een lange avond tegenover elkaar. De demonstranten hadden 's middags de verrijdbare poort van het parlement omgeduwd en enige meters op het terrein een bruggehoofd gevormd. Politiemensen met rotan stokken, plastic schilden en samoerai-helmen blokkeerden de toegang tot het parlement. Daarachter stonden met automatische wapens uitgeruste kordons van de mobiele brigade.

Na het vallen van de avond waren de politiemensen achter hun schilden gaan zitten en ze luisterden gelaten naar de ellenlange megafoon-toespraken van studenten die staande op het dak van een Landrover de harten van de militairen trachtten te vermurwen. “Heren van het leger, mannen van het Apparaat, jullie hebben ook een gezin. Jullie kunnen toch ook steeds moeilijker alles betalen. Want wij weten dat jullie slechts 500.000 roepia (75 gulden) per maand verdienen.” Anderen riepen in lange uithalen Allah aan en spraken vervloekingen uit over de soldaten voor het geval ze geweld mochten gebruiken. Een activist riep: “God zal het zien als hier onschuldig bloed van helden vloeit.” Van de gezichten van de politiemensen viel niet af te lezen of ze onder de indruk waren van de studentenretoriek.

Buiten de poort was in de loop van de avond een oploop ontstaan van straatverkopers, op de grond lagen overal plastic bekers en flessen en ander afval. Daartussen grote groepen studenten, die gezeten op kranten discussieerden, muziek maakten, kaartten of probeerden te slapen. Enkele “Merdeka!” (Vrijheid!) roepende middelbare heren bleken sympathiserende Bataks, die afgestudeerd waren aan de Universitas Kristen Indonesia (UKI).

Om een uur 's nachts leek het erop dat de autoriteiten zouden toestaan dat de studenten de nacht voor de poort van het parlement mochten doorbrengen, maar een half uur later kwam aan de slaperige atmosfeer een eind. Honderden verse versterkingen rukten in hoog tempo aan. De studenten besloten in een reactie “gewoon te gaan slapen”.

Enige minuten later zetten de ordetroepen een charge in. Een chaos was het gevolg: er werd geschoten met traangas, gegooid met stenen, flessen alles wat los en vast zat. Een kordon militairen laadde luid klakkend de wapens door. Ambulances, die de hele avond gereed stonden, voerden slachtoffers af. Overal stonden studenten bij emmers water het traangas uit de ogen te spoelen en met handdoekjes de plekken te verzorgen waar de rotanstokken van de politie terecht gekomen waren.

Student Carolus van de Sahid-universiteit, die tot zijn zestiende in Zwolle heeft gewoond, was ontdaan over het geweld van de troepen: “De politie is hier keihard, man. Eerder hebben ze me ook al eens in elkaar geslagen en met zo'n elektrische prikstok een schok gegeven. Waarom ik dan meedoe? Dat ben je toch wel verplicht aan je vrienden.”