Puck verenigt Canadezen

Televisie in Canada is in grote lijnen hetzelfde als televisie in de Verenigde Staten. De kijker in Toronto of Vancouver kan zappen van sitcom tot soap en - via reclame - van drama naar talkshow, zonder in vele gevallen direct in de gaten te hebben of hij op een binnenlandse of een Amerikaanse zender is beland.

Tenzij het zaterdagavond is.

Dan zitten gemiddeld anderhalf miljoen Canadezen achter hun toestel voor een programma dat Amerikanen koud laat - een door en door Canadese show, die al meer dan veertig jaar bestaat en die tot op de dag van vandaag een van de grootste publiekstrekkers is op de Canadese televisie. Op zaterdagavond is het 'hockey-avond in Canada'.

Het is een Canadese traditie sinds de jaren vijftig, toen de Canadian Broadcasting Corporation (CBC), de publieke omroep, met Hockey Night in Canada begon. Hele families verzamelden zich rond de TV voor directe uitzendingen van wedstrijden in 's lands nationale sport. Voor velen wekt de openingsmelodie van Hockey Night in Canada meer emoties op dan het nationale volkslied. Wat volgt is gemiddeld 2,5 uur flitsende beelden van nationale helden op de schaats, vliegensvlugge heen-en-weer acties over het witte ijs, af en toe gelardeerd met een stevige knokpartij.

IJshockey is voor TV-kijkend Canada wat voetbal is in Nederland. Ook al leent ijshockey zich op het eerste gezicht niet zo makkelijk voor televisie als voetbal. De schoten zijn snel en de puck is klein. “Je kunt de puck niet eens zien!”, is een veelgehoorde klacht van de onbegrijpende buitenstaander, een opmerking die door de Canadese ervaren hockey-kijker met een frons wordt afgewezen. Hij weet waar de puck is.

De vlagen van onzichtbaarheid van de puck zijn wel eens beschouwd als de reden waarom ijshockey op TV lang zo populair niet is onder Amerikanen. Ook de VS kent tientallen professionele hockeyteams, maar de enorme kijkcijfers die Amerikaans voetbal, honkbal en basketbal trekken zijn er voor ijshockey niet weggelegd.

Het televisiestation Fox van magnaat Rupert Murdoch heeft geprobeerd daar iets aan te doen. Het introduceerde een puck met een ingebouwd zendertje, die een blauwe zweem te zien gaf op het scherm. De puck kon de kijker niet meer ontgaan, maar voor het Amerikaanse publiek haalde het weinig uit. In Canada werd smakelijk om de 'glimmende puck' gelachen.

Zo verenigt hockey Canadezen, zowel Engels- als Franstaligen, als weinig zaken kunnen. Hockey Night in Canada gaat altijd gepaard met La Soirée du Hockey op het Franse netwerk van de CBC. Een populaire dramaserie over hockey onder de titel He shoots, he scores! was eveneens een tweetalige produktie, Lance et compte in het Frans. Als het op doelpunten in ijshockey aankomt, spreken Franse en Engelse Canadezen dezelfde taal.

En toch is Hockey Night in Canada niet bij alle Canadese kijkers geliefd. Alles wijkt voor het programma, zelfs het CBC Nieuws. Afhankelijk van wanneer de wedstrijd ten einde komt, dient het Canadese equivalent van het NOS Journaal te wachten tot, zeg, drie minuten voor half elf, of even na middernacht. Totdat het eindsignaal klinkt in de hockey-arena, ontkomt geen kijker in Canada aan de hockey-avond. Of hij nu van hockey houdt of niet.