In bezet gebied heersen de kolonisten

Israelische kolonisten in bezet gebied gedragen zich als heersers. Voor de nationalistische premier Netanyahu is het heel moeilijk hen aan te pakken. Kan hij dus een akkoord met de Palestijnen politiek overleven?

TEL AVIV, 8 SEPT. Israelische soldaten moeten in het vervolg Palestijnse boeren in bezet gebied die hun land willen bewerken, begeleiden en beschermen tegen agressieve kolonisten. De commandant van de centrale sector, waaronder de Westelijke Jordaanoever valt, heeft dit bevel uitgevaardigd naar aanleiding van een reeks incidenten tussen kolonisten en Palestijnen die hun land “verdedigen tegen de joodse agressie”, zoals in Palestijnse kringen wordt gezegd.

De incidenten beperken zich niet uitsluitend tot botsingen tussen kolonisten, die hun gebied uitbreiden en met prikkeldraad afzetten, en woedende Palestijnen. Soldaten die onlangs bij zo'n incident nabij de nederzetting Itshar, bij Nablus, tussenbeide kwamen werden ook met het geweer in de aanslag door de kolonisten bedreigd. “Geen stap verder of we schieten”, werd door kolonisten geschreeuwd. De soldaten, die onder strikte orders staan bloedige botsingen met kolonisten te voorkomen, dropen af.

In Hebron, een van de gevaarlijkste ontmoetingpunten van joods nationalistisch fundamentalisme en niet minder fanatiek Palestijns nationalisme, doen dergelijke incidenten zich vrijwel dagelijks voor. Het leger en de staat Israel reageren slap en langzaam op provocaties van joodse zijde tegen de Palestijnen in de stad. Na de moord op een rabbijn in het joodse vestigingspunt Tel-Rumeida in Hebron lieten kolonisten een spoor van vernielingen op de Palestijnse markt na. Dat is routine, en het gebeurt ook als er geen jood is vermoord. Hysterisch gillende joodse vrouwen vallen in het bijzijn van soldaten Palestijnen aan. Ze spugen in hun gezichten. “Jullie zijn honden”, roepen ze.

Soldaten die de zaak proberen te kalmeren krijgen ook vaak een lading spuug of beledigingen over zich heen. Kinderen van kolonisten in het centrum zijn al zodanig geïndoctrineerd dat ze Palestijnen met vruchten en stenen bekogelen. Ze weten dat de soldaten bij wijze van spelletje alleen maar achter ze aanlopen.

Hebron is onder de Israelische bezetting een gekkenhuis van haat geworden. De Palestijnse verachting van de joden doet er niet onder voor de gevoelens die joden voor de Palestijnen hebben. De kolonisten handelen onder het oog van de bezetting als heer en meester. Het is de gewoonste zaak dat ze 's nachts in jeeps patrouilleren en Palestijnen met schijnwerpers intimideren. Soms gooien ze op dergelijke tochten ruiten van huizen en auto's in. Een dezer dagen werd een kolonist uit Hebron aangehouden die zijn geweer had leeggeschoten op Palestijnse zonnecollectors.

Professor Ehud Springzak, een specialist op het gebied van terrorisme van de Jeruzalemse universiteit, is tot de conclusie gekomen dat de kolonisten in bezet gebied zich als heersers gedragen omdat geen enkele regering de politieke kracht heeft gehad om tegen hen op te treden. Ook wijlen premier Yitzhak Rabin niet, ondanks zijn minachting voor de extremisten onder de kolonisten. Volgens Springzak miste Rabin een gouden kans om de kolonisten uit Tel-Rumeida, waar ze zich illegaal in caravans hadden genesteld, te gooien toen de kolonist Baruch Goldstein 29 Palestijnen in de Ibrahim moskee in Hebron vermoordde. Uit vrees verwikkeld te raken in een bloedige strijd met de kolonisten deinsde Rabin voor deze beslissing terug.

Terwijl Rabin in politiek opzicht ver stond van de extremistische stromingen onder de kolonisten is het voor de nationalistische premier Benjamin Netanyahu heel moeilijk hen hard aan te pakken. Het gevoel en de politieke overtuiging van deze premier is met de kolonisten. Van hem kregen de extremisten in Tel-Rumeida het signaal daar snel huizen te bouwen na de moord op een rabbijn in een caravan, vorige maand door een Palestijn. Ook omdat zijn nationalistische regeringscoalitie steunt op de partijen en rabbijnen die voor de kolonisten door het vuur gaan, is het voor Netanyahu zo moeilijk om tot een nieuwe terugtrekking uit bezet gebied - het historische joodse vaderland in Judea en Samaria - te besluiten. Netanyahu moet volgens Israelische deskundigen rekening houden met een gewapende opstand van een klein, maar uiterst gevaarlijk en fanatiek segment onder de kolonisten als hij alsnog Yasser Arafat onder het toeziend oog van president Bill Clinton in Washington de hand zou reiken.

Er zijn aanwijzingen dat Netanyahu op zijn minst met een been over de Rubicon is gestapt. De Amerikaanse bemiddelaar Dennis Ross begint morgen een rondje tussen Jeruzalem, Gaza en Ramallah in de verwachting ditmaal een nieuw Israelisch-Palestijns akkoord te bezegelen. De vraag die de Israelische politiek hevig beroert is of de regering-Netanyahu een akkoord met de Palestijnen kan overleven - laat staan uitvoeren. Vandaar dat ook in Likud de gedachten uitgaan naar vervroegde algemene verkiezingen. In deze partij wordt zelfs gesproken over een mogelijke scheuring. De Arbeidspartij staat voor een nieuwe verkiezingsslag al in de startblokken. Aan de vorming van nieuwe partijen die het centrum in willen duiken wordt hard gesleuteld. Stakingen, het effect van de internationale economische crisis op Israels in grote moeilijkheden verkerende economie en de Palestijnse kwestie zijn de uiterlijke tekenen van een land dat in twee jaar onder Netanyahu uit zijn evenwicht is geraakt en weer het zwarte schaap van de wereldgemeenschap is.