Aantal ziektegevallen stijgt; Fabrikant wil Hawk-zaak onderzoeken

ROTTERDAM, 8 SEPT.De fabrikant van radarsystemen Hollandse Signaalapparaten (HSA) in Hengelo wacht niet op Defensie maar stelt zelf een onderzoek in naar de eventuele risico's van het werken met het Amerikaanse Hawk-luchtafweergeschut.

Verwacht wordt dat staatssecretaris Van Hoof (Defensie) eind deze week een besluit neemt over een breed onderzoek naar de gezondheidsklachten van (oud-)militairen die hebben gewerkt met het radarsysteem. Hij zou dit onderzoek bij voorkeur samen met België laten doen. De eerste klachten over de Hawk kwamen van Belgische militairen.

Signaal (HSA) heeft de afgelopen weken veel reacties ontvangen van oud-medewerkers die tussen 1975 en 1985 met de Hawk hebben gewerkt. “Het gaat om een puur intern onderzoek naar aanleiding van de vele telefoontjes van ongeruste oud-medewerkers. We willen de mensen geruststellen”, zegt een woordvoerder. De fabrikant zal eerst inventariseren wie in de periode van tien jaar met de apparatuur hebben gewerkt. Geschat wordt dat het om ongeveer honderd mensen gaat. “Daarna zal worden nagegaan of in deze groep klachten voorkomen die verband kunnen houden met de werkzaamheden aan de Pulse Acquisition Radar van de Hawk”, aldus de woordvoerder. Volgens hem heeft HSA altijd strenge veiligheidsvoorschriften gehanteerd bij het werken met de radar “ook waar de wet niets voorschreef”.

In het blad Oplinie van de Algemene Federatie van Militair Personeel (AFMP) bestrijden deze week zowel ex-militairen als vroegere medewerkers van Fokker en HSA deze mededeling. Volgens hen is er jarenlang bijzonder slordig omgesprongen met de voorschriften. Deze oud-militairen en vroegere medewerkers hebben sinds enkele jaren een vorm van kanker en brengen dat in verband met hun werkzaamheden.

De 65-jarige Fokker-monteur H. Prigge is sinds zijn 37ste afgekeurd. Hij werkte in de jaren tachtig met de High-Powered Illuminator Radar (HIPIR) en moest testen uitvoeren met onderdelen van dit systeem. Volgens Prigge lette de toezichthoudende militair niet op de voorschriften: “Het waren stuitende praktijken, er werd bijzonder onzorgvuldig mee omgegaan”, zegt de vroegere monteur in Op Linie. Hij kreeg allerlei gezondheidsklachten zoals huiduitslag, hoofdpijn, concentratiestoornissen en (veel) later een ongeneeslijke vorm van kanker. Volgens hem werden pas na “een jaar of acht” werken met de Hawk echt veilige zones gehanteerd. De militaire vakbond AFMP meldt dat het aantal ziektegevallen onrustbarend stijgt.

Tot voor kort hield men er rekening mee dat 26 mensen ernstig ziek waren geworden door het werk met de Hawk. Inmiddels is dat aantal gestegen naar 75, onder wie 52 kankergevallen. Het gaat om (oud-)werknemers met leukemie, kanker aan de lymfeklier zoals de ziekte van Hodgkin en de vrij zeldzame ziekte van Kahler, een vorm van ongeneeslijke kanker.