Timman speelt met vuur tegen Kasparov

PRAAG, 7 SEPT. De tweekamp van zes partijen tegen schaakwereldkampioen Gari Kasparov die Jan Timman deze week in Praag speelt, begon gisteren niet slecht voor hem. Remise met zwart, en in de laatste twintig zetten van deze lange partij moest Kasparov hard werken om het hoofd boven water te houden. Het voordeel van Timman was niet genoeg voor winst.

Een oude en verloren gewaande schaakpatroon heeft zich opnieuw gemeld. De uit Nederland afkomstige Belg Bessel Kok, die vroeger in Brussel mooie toernooien organiseerde, werkt nu in Praag als directeur van de Tsjechische PTT en wist daar sponsors te vinden voor deze korte match. Het gaat alleen om de eer en het geld (100.000 dollar prijzengeld, waarvan 65 procent voor de winnaar) en beslist niet om het wereldkampioenschap. “Maar als ik win claim ik dat natuurlijk toch“, schertste Timman een paar maanden geleden. Ach ja, waarom niet, de situatie rond de schaakwereldkampioenschappen is zo chaotisch dat nog wat extra verwarring niemand meer zou schokken.

In het Archa-theater in het centrum van Praag, waar ook de partijen gespeeld worden, was zaterdag een persconferentie waar nog eens duidelijk werd hoe beroerd het er voor staat met het WK. Kasparov had een schokkende tekst laten uitdelen. Het ging over de match die hij in oktober in Spanje met Alexei Shirov om zijn wereldkampioenschap zou spelen. Het gaat voorlopig niet door. De World Chess Council die Kasparov samen met de Spaanse schaakorganisator Luis Rentero had opgericht, had geen geld kunnen vinden. “Ik blijf wereldkampioen en ben altijd bereid mijn titel te verdedigen“, was het stoere standpunt dat Kasparov innam. “Denkt u dat die match tegen Shirov ooit nog gespeeld wordt?“ vroeg iemand. “Misschien volgend jaar, dan hebben alle bedrijven en overheden weer een nieuw budget“, zei Kasparov. Nieuwe kansen, nieuwe mogelijkheden. En in het jaar 2000 zijn er weer nieuwe budgetten. Zo blijft er altijd hoop.

Leuk nieuws voor Shirov. Zo is hij wereldkampioenskandidaat, even later wordt het op een persconferentie in Praag luchtig weer opgeblazen. Shirov kreeg het recht om Kasparov uit te dagen door een overwinning op de Rus Vladimir Kramnik. Voor die overwinning kreeg hij geen geld, want zijn prijs was de match tegen Kasparov, die hem wel veel geld zou opleveren. Voor die match met Kramnik had hij vele weken vier topschakers als secondanten ingehuurd, een investering die dus niets oplevert. Het zou heel begrijpelijk zijn als Shirov zich nu ook wereldkampioen zou gaan noemen, wegens contractbreuk van Kasparov.

Jan Timman heeft geen echte wereldkampioensaspiraties meer, maar door de gehaktmolen gaan wil hij ook niet. Hij heeft zich maandenlang intensief voorbereid op deze match tegen Kasparov. Een trainingskamp met zijn secondanten Ulf Andersson en Ivan Sokolov op de Canarische eilanden, een uitwisseling van onderzoeksgeheimen met Judit Polgar in Hongarije.

Gisteren speelde Timman een heel scherpe en riskante variant van het aangenomen damegambiet. De Amerikaan Larry Christiansen, die hier in Praag de partijen uitlegt voor Engelssprekende toeschouwers, vertelde dat het begeleidingsteam van de computer Deep Blue die in 1997 een match van Kasparov won, juist deze variant had uitgekozen voor het geval Kasparov het damegambiet zou kiezen. Het was toch spelen met vuur wat Timman deed. Hij stond een onbetekenende pion voor, maar de aanval van Kasparov leek overweldigend. Niets voor Kasparov om die aanval zo te laten verzanden en ten slotte nog hard te moeten vechten voor remise.

Timmans secondanten Andersson en Sokolov kwamen pas tegen het einde van de partij het theater binnenlopen, met een pak aantekeningen, de vrucht van hun studie van die dag, waarvan vandaag Timman gebruik van zal hopen te maken in de tweede matchpartij.

Wit Kasparov-zwart Timman, eerste partij 1. d2-d4 d7-d5 2. Pg1-f3 Pg8-f6 3. c2-c4 d5xc4 4. Pb1-c3 a7-a6 5. e2-e4 b7-b5 6. e4-e5 Pf6-d5 7. a2-a4 e7-e6 8. a4xb5 Lf8-b4 9. Dd1-c2 Pd5-b6 10. Dc2-e4 Dd8-d5 11. De4-g4 a6xb5 12. Ta1xa8 Dd5xa8 13. Lf1-e2 Th8-g8 14. 0-0 Lb4xc3 15. b2xc3 Pb8-c6 16. Le2-d1 Pc6-e7 17. Ld1-c2 Pe7-f5 18. Pf3-g5 h7-h6 19. Pg5-e4 Ke8-f8 20. Pe4-c5 Pb6-d5 21. Dg4-f3 Pf5-e7 22. Lc2-h7 Tg8-h8 23. Lh7-e4 Da8-a2 24. h2-h4 g7-g6 25. Le4-b1 Da2-a5 26. Lc1-d2 Kf8-g7 27. h4-h5 Da5-a3 28. Tf1-c1 b5-b4 29. c3xb4 Da3xf3 30. g2xf3 Th8-d8 31. h5xg6 Pe7xg6 32. Lb1-e4 c4-c3 33. Ld2xc3 Pd5xc3 34. Tc1xc3 Td8xd4 35. Tc3-a3 Td4xb4 36. Ta3-a7 Pg6xe5 37. Ta7xc7 Tb4-b8 38. f3-f4 Pe5-c4 39. Le4-f3 Pc4-d6 40. Tc7-c6 Pd6-f5 41. Tc6-c7 Pf5-d6 42. Tc7-c6 Pd6-e8 43. Kg1-h2 Pe8-f6 44. f4-f5 e6xf5 45. Kh2-g3 f5-f4+ 46. Kg3xf4 Tb8-b4+ 47. Kf4-e3 Lc8-f5 48. Tc6-d6 h6-h5 49. Td6-d4 Tb4-b2 50. Pc5-d3 Tb2-b3 51. Lf3-e2 Pf6-g4+ 52. Ke3-f4 Lf5xd3 53. Td4xd3 Tb3-b4+ 54. Kf4-g5 Pg4xf2 55. Td3-f3 Pf2-e4+ 56. Kg5xh5 f7-f5 57. Tf3xf5 Remise.