Don Giovanni wiebelig

Voorstelling: Don Giovanni, opera van W.A. Mozart door de Nationale Reisopera en Gelders Orkest o.l.v. Lawrence Renes. Regie, decors, kostuums: Ezio Toffolutti. Gezien: 6/9 Stadsschouwburg Utrecht. Tournee t/m 6/10.Inl: (053) 4878500.

Een eeuwig op avontuurtjes beluste charmeur, een levensgenieter zonder scrupules. Een macho die even gemakkelijk de vrouwtjes het hof maakt als zijn dienaar Leporello uitlevert aan de vijand. Voor de vleierijen van Don Giovanni vielen reeds vele honderden dames, telt Leporello in zijn catalogus-aria.

Op het voordoek van de nieuwe Don Giovanni-productie door de Nationale Reisopera is een deel van de gezongen opsomming al genoteerd: hij deed het met liefst 91 vrouwen uit Turkije, met 1003 uit Spanje. Een viriele baas, die oude Jan. Titelvertolker Gidon Saks maakt van Don Giovanni een ietwat pedante salonheld die werkelijk lijkt te geloven in zijn onnozele moraal: 't Is allemaal liefde. Wie aan één enkele trouw is, doet de andere te kort. Ik, die in mezelf zo'n onmetelijk gevoel draag, ik heb ze alle lief. Maar de vrouwen, die dàt niet vatten kunnen, noemen mijn goede aard bedriegerij.'

Er is iets raars aan de hand met deze nieuwe Don Giovanni. De Reisopera heeft een internationaal vermaarde solistencast en een regisseur, decor- en kostuumontwerper die zijn sporen ruimschoots heeft verdiend. Maar al dit talent bij elkaar is nog geen garantie voor een opzienbarende productie.

Don Giovanni is eigenlijk de enige theatraal uitgewerkte rol in deze door Ezio Toffolutti geregisseerde en aangeklede voorstelling. Gidon Saks is weliswaar een macho, maar als het erop aankomt, in een aria als Fin ch'han dal vino, is hij weinig musisch. Donna Elvira (Isabelle Vernet) stoot verbeten de drieklanken en korte coloraturen uit waarmee zij haar rol als frenetieke, bedrogen vrouw kracht bijzet. Maar de affectie die zij tot het einde toe koestert voor de legendarische vrouwenveroveraar, en die haar rol zo'n mooie dubbelzinnigheid kan geven, blijft erg onderkoeld.

Dan is Donna Anna (Elzbieta Szmytka) in haar verschillende emoties als aangerande vrouw, als een op wraak zinnende dochter van de door Don Giovanni gedode Commendatore, nog de subtielste solist, al geeft zij die gemoedsbewegingen vooral muzikaal weer en minder theatraal.

Toffolutti, die werkte in Berlijn, Parijs, Glyndebourne en Milaan, en vorig seizoen bij de Reisopera tekende voor de decors van Parsifal, lijkt zich wat teveel te hebben verdiept in de voorgeschiedenis van de Reisopera. Zijn zeeziekmakende, wiebelende bordkartonnen decors met hun illusoire echtheid doen wel heel erg denken aan het oude Opera Forum.

Dirigent Lawrence Renes verleidt zijn Gelders Orkest her en der tot een bepaald bevlogen begeleiding. De slanke, atletische ouverture, genuanceerd in klank en frasering en contrastrijk in de tempi, vormde een fraaie binnenkomer. Toch strookte Renes' tempokeuze niet altijd met die van de solisten, die regelmatig achter de feiten aanhobbelden. Wellicht zal dat de komende twaalf opvoeringen nog verbeteren.