Wedergeboorte van knorrige Zwitser; Skiffeur Xeno Müller nam jaar verlof na gouden race bij Olympische Spelen

Voor de Zwitserse skiffeur Xeno Müller (26) is er na het behalen van olympisch goud meer dan roeien. Vroeger wilde hij zich bewijzen, nu is elke medaille er één voor vrouw en dochter, ook bij de WK die morgen in Keulen beginnen.

AMSTERDAM, 5 SEPT. Nadat Xeno Müller bijna twee jaar geen wedstrijden meer had geroeid, ging hij in juni de competitie weer aan. Prompt won de skiffeur de wereldbekerwedstrijd in Hazewinkel, zijn eerste zege sinds zijn gouden olympische finale op 27 juli 1996. “Ik dacht, godzijdank heb ik goed getraind. Ik was blij dat ik weer op mijn oude niveau terug was.”

De overwinning in België maakte Müller allesbehalve overmoedig. “Als ze mij 'begraven' op het WK, zal het niemand een flying damn kunnen schelen wie Hazewinkel heeft gewonnen. Belangrijker was dat ik kort daarna op de Bosbaan de Holland Maas Beker won. Dat leverde 5.000 dollar op. In Hazewinkel krijg je een handdruk en een beker die net groot genoeg is om uit te kunnen drinken. Daar word je niks wijzer van.” In juli won Müller, afkomstig uit Zürich, in eigen land de nationale titel en de Rotsee Regatta in Luzern, de vierde en laatste race in zijn voorbereiding op het WK. Steeds verpulverde hij de concurrentie.

In het voorjaar trok het gezin Müller de deur achter zich dicht in Newport Beach, Californië. Xeno vertrok met zijn Amerikaanse vrouw Erin en hun dochter Georgia - genoemd naar de staat waar hij olympisch kampioen werd - voor een lange reis naar Europa. Müller zou daar als voorbereiding op de WK vier grote wedstrijden roeien. Ze waren een week onderweg. Per trein gingen ze van Los Angeles naar New York. Vanwege de vliegangst van zijn vrouw namen ze snelste vlucht, per Concorde, naar Londen, waar de hogesnelheidstrein naar Parijs wachtte. Na een overnachting bij zijn moeder, vlakbij Parijs, ging het per auto naar het Zwitserse Sarnen, waar de Müllers in het wedstrijdseizoen wonen. Daar kon Müller op de Sarnersee roeien, in een speciaal voor

hem gefabriceerde skiff, een Mass Flitzer van bijna 12.000 gulden.

Nooit eerder nam Müller voor een reis zo veel tijd. Na de WK gaan Xeno, Erin en Georgia per boot terug naar de VS, op de Queen Elizabeth II. “Een reis van zes dagen. Daar zie ik al maanden naar uit, zoiets heb ik nog nooit gedaan. Ik vind het zo spannend. We blijven eerst een paar dagen in Engeland, omdat m'n vrouw ook wel eens iets anders wil doen dan naar regatta's kijken. Op 25 september stappen we in Southampton op de boot.” Müller weet dat de Titanic in die plaats de trossen losgooide voor een reis naar de geschiedenisboeken. “Ik maak

me daar geen zorgen over'', zegt hij.

“Soms ben ik een koppige Zwitser, een Zwitser die moet leren hoe je plezier kan hebben, en voor mij is het ook wel eens goed om iets anders te doen dan steeds maar van meter 0 naar meter 2.000 te roeien. “Voor mijn gevoel heb ik niet veel gemist in het leven, maar ik ontdek wel dat

er nog veel andere leuke dingen zijn. Ik zit nu veel lekkerder in m'n vel. Ik geniet meer van het roeien en voel me niet meer zo gespannen. Ik

ben een ander mens geworden. En dan te bedenken dat ik vroeger investment banker wilde worden.''

Xeno Müller vóór en na de Olympische Spelen in Atlanta; een verschil van dag en nacht. “Vóór de Spelen moest ik bewijzen dat ik het kon. In 1992 was ik van slag omdat ik de finale niet had gehaald. Ik had een rugblessure en die zorgde ervoor dat

ik ook de kleine finale niet kon roeien. Toen zei ik daarna in het openbaar dat ik per se de gouden medaille wilde winnen in Atlanta. Ik was toen 19 en gefrustreerd over Barcelona. Toen ik zo hoog van de toren

blies had ik er nog geen idee van welk zwaar kruis ik vier jaar lang zou

moeten dragen, van Barcelona tot Atlanta. Ik moest zonodig aan iedereen laten zien dat ik het kon. Ik was erg gemotiveerd, deels uit boosheid over de mislukking van '92. En het lukte nog ook, het was net een sprookje.''

Nadat zijn 'missie' geslaagd was, trouwde de Zwitser die in eigen land Cool Man wordt genoemd. Met Erin, die hij een paar maanden voor de Spelen tijdens zijn voorbereiding in Californië had leren kennen. “Op een zondag ontmoette ik haar, een paar dagen voordat ik in Europa aan het seizoen '96 zou beginnen. Toen ik terugkwam, hadden we toevallig

de eerste afspraak met elkaar op vaderdag. Ik had het gevoel dat mijn vader, die overleed in 1992, haar op mijn pad heeft gezet. Ik heb er voor gezorgd dat ze meekon naar de Spelen en ik heb haar meteen een cheque gegeven om een appartement te zoeken, waar we na de Spelen konden

gaan wonen. Het ging allemaal echt bam, bam, bam, zo snel.” Het gezin is de hoeksteen van Müllers leven. “Daar draait mijn leven nu om. Als ik het daar niet voor elkaar heb, kan ik ook niet goed roeien.”

Müllers vrouw is ook zijn trainingspartner. Op advies van zijn Australische coach Aitken schaften ze een tandem aan, waarmee ze lange tochten maken. “Ideaal. Je kunt in het begin van mening verschillen over hoe snel je moet fietsen, maar bij ons gaat het goed. We kunnen tegelijk op de trappers staan als we de heuvels op fietsen.”

Na zijn geslaagde 'missie' in Atlanta ging Müller trouwen en werd hij vader. Na twaalf jaar beulen in de boot bleef hij een jaar aan de wal. Dankzij de steun van privésponsor Red Bull kon hij zich een sabbatical veroorloven om het leven te ontdekken. “Ik heb er een beetje

van kunnen proeven hoe het leven is, als je geen atleet bent en heb alles rustig op een rijtje kunnen zetten. De conclusie was dat het goed was verder te gaan met roeien. Ik heb ben er goed in en we kunnen er van

leven. Daardoor is mijn instelling positiever dan vroeger. Toen draaide alles om mezelf.'' Voor Zwitserland is Müller een van de voornaamste troeven van het 'Projekt 2000', de Olympische Spelen in Sydney.

Tijdens zijn studie internationale betrekkingen in de VS, vanaf 1991, leerde Müller James ('Jamie') Koven kennen, de regerend wereldkampioen skiff. De twee raakten bevriend. “We hebben samen geroeid, in de acht van Brown University. Hij zat in 't vijfde stoeltje,

ik in de vierde.'' Een jaar geleden veroverde Koven de wereldtitel in Chambéry. Müller had toen nog maar net de training hervat en

ontbrak daar.

“We roeien tegen elkaar en hij zal waarschijnlijk wel gemerkt hebben dat ik niet al te vaak met hem wil praten. Ik heb gelezen dat mensen me nogal knorrig vinden, maar ik vind het erg moeilijk om vriendelijk en spraakzaam te zijn tegenover mijn concurrenten. Ik ben een nice guy, maar aan het einde van de dag moet ik wel tegen ze racen. En ik heb het idee dat ik mijn scherpte mis als ik te vriendelijk tegen mensen ben. Hij vindt het wel leuk om mensen om zich heen te hebben en een praatje te maken. Ik vind het niet leuk.

Müller geeft toe dat hij zich bij deze houding niet gemakkelijk voelt. “Je probeert een kunstmatige afstand te scheppen die je helpt je

hoofd in de richting van de race te houden. Aan het eind van de dag word

je toch afgerekend op je prestaties. Het bepaalt hoe je financieel verder kunt en of je de sport waarvan je houdt kunt blijven beoefenen.''

Vooruitkijkend naar de WK zegt Müller over Koven: “Hij is degene die alles te verliezen heeft, niet ik.”