ÉÉN 1

Het artikel 'Nummer 1 is nummer één' van Rob van den Berg in de bijlage W&O van 22 augustus, dat ik met genoegen heb gelezen,

geeft mij aanleiding tot het volgende commentaar.

1. De wet van Benford constateert een logaritmisch verband, maar geeft geen verklaring, hoe het geconstateerde verband tot stand komt. Ik

weet uit vroegere ervaring, dat toen (1960) een logaritmisch verband nogal eens gevonden kon worden, maar moeilijk te beredeneren was. Ik krijg de indruk dat dat nu nog zo is, maar misschien ten onrechte.

2. In die jaren heb ik mij, als ambtenaar van het toenmalige staatsbedrijf der PTT, ook druk gemaakt over opzoekcodes ten behoeve van

de inlichtingendienst van de telefoon (het toenmalige 008). Een postcode

bestond nog niet, PTT, toen baanbreker in de automatisering in Nederland, trachtte arbeidsproductiviteit van de inlichtingendienst door

middel van automatisering op te voeren. Mijn taak was een goede opzoekcode te vinden, die in de registraties van de miljoenen klanten (Telefoondienst, Postcheque- en Girodienst, Rijkspostspaarbank, Dienst Omroepbijdragen) goed bruikbaar zou zijn. Om een goede opzoeksleutel te construeren (volgens de 'hoofdwet' van de Informatica: 'van het bekende naar het onbekende') namen wij een willekeurige steekproef van het reeds geautomatiseerde materiaal om vast

te stellen hoe de adressering in Nederland in elkaar stak. Daarbij kwamen merkwaardige zaken aan het licht. Eén daarvan was een frequentieverdeling van de laatste twee cijfers van het huisnummer, die eventueel deel zouden uitmaken van de opzoeksleutel. Te verwachten was dat de frequentie van deze 'huisnummers' een monotoon dalende functie zou zijn: hogere nummers zullen minder voorkomen dan lagere, daar reeksen huisnummers eindig zijn. Toch was dat niet zo: de huisnummers 02 en 04 kwamen significant vaker voor dan 01 en 03! Een goede verklaring hebben wij niet kunnen vinden, maar dat was voor het onderzoek ook niet relevant, omdat het alleen ging om een beschrijving van de werkelijkheid. Wellicht zou dit effect kunnen zijn veroorzaakt door de grote vooruitziendheid van gemeentebesturen bij nieuwbouw. Wordt een straat voorlopig maar aan één kant bebouwd, dan is men misschien geneigd even nummers te gebruiken, om aan te geven dat er te zijner tijd nog meer zouden kunnen komen. Deze hypothese is niet onderzocht. Een en ander is gepubliceerd in het bedrijfstijdschrift van PTT.