Donizetti-opera op Belcanto Festival; Il borgomastro di Saardam zonder de Zaandamse burgemeester Vreeman

Voorstelling: Il borgomastro di Saardam van G. Donizetti op Belcanto Festival Dordrecht o.l.v. Giuliano Carella. (9, 12/9: Jan van Maanen). Gezien: 4/9 Augustijnenkerk Dordrecht. Herhalingen: 7, 9, 12/9.

Inl.: (078) 6314029.

Ruud Vreeman, de burgemeester van Zaandam, had de uitnodiging afgezegd, maar de Dordtse burgemeester Noorland was gisteravond wel aanwezig toen het zesde Belcanto Festival werd geopend met Donizetti's opera over de burgemeester van Zaandam - Il borgomastro di Saardam (1827). Misschien wilde Vreeman zich liever niet geconfronteerd zien met

zijn wat domme voorganger.

De toenmalige burgemeester herkende niet de Russische tsaar die aan het eind van de zeventiende eeuw incognito in Zaandam het scheepstimmermansvak kwam leren. Hij wilde ook niet dat zijn dochter trouwde met de gedeserteerde soldaat Flimann, zelfs niet toen die door de tsaar was benoemd tot de Russische vlootvoogd - dit alles overigens volgens de opera Il borgomastro di Saardam, die na een Zaandamse uitvoering in 1973 nu zijn tweede Nederlandse opvoering beleeft.

Het plan was in Dordrecht om de opera buiten uit te voeren op de binnenplaats van het historische Hof. Maar hoewel het gisteravond aangenaam zwoel en droog was, was de voorstelling toch naar de naastgelegen Augustijnenkerk verplaatst. Door de regen van de afgelopen dagen was er onvoldoende gerepeteerd onder buitenomstandigheden en kon dirigent Giuliano Carella niet een juiste balans in het orkest garanderen. Ook maandag gaat deze aardige voorstelling zeker nog in de tweebeukige hallenkerk, die wat overakoestisch is.

De laatste twee uitvoeringen hoopt men alsnog te kunnen geven op de binnenplaats, waar een decor staat met een skelet van een Oostindiƫvaarder in aanbouw. In de kerk gaat het wat eenvoudiger toe: op een plankier voor de preekstoel staan slechts wat vaatjes en manden, die Zaandam tijdens de Gouden Eeuw moeten verbeelden. De kostumering is al even weinig oud-Hollands, maar dat past bij het vrolijke verhaal, waarin net als tsaar Peter de Grote bijna iedereen zich als een ander voordoet. De burgemeester ziet eruit als Filips II en

een van zijn dochters is opgedirkt als een tsarina.

Dat verschil tussen schijn en werkelijkheid spreekt ook uit de muziek, waarin de jonge Donizetti zich wel probeert te ontdoen van een Rossini-uiterlijk, maar daarin niet altijd slaagt, zodat de Zaandamse burgemeester opeens een broer lijkt van de Barbier van Sevilla. Dat thema van een wisselend uiterlijk inspireerde ook de enige echte regievondst: de Nederlandse vlag (rood, wit, blauw) blijkt aan de keerzijde de Russische vlag (wit, blauw, rood).

De solistenrollen worden in wisselende casts vertolkt door docenten en deelnemers aan de Dordtse Belcanto Zomerschool, die zich richt op een authentieke wijze van vroeg negentiende-eeuwse belcantozang. Het niveau is vaak opmerkelijk, vooral bij het jonge liefdespaar. De Italiaanse Maria Luigi Borsi zingt als Marietta virtuoos en de Rus Konstantin Andrejev blijkt een stijlvaste tenore legiero, een lichte en wendbare tenor.

Authentiek belcanto is het credo van het Dordtse festival en dat houdt op het gebied van de regie in dat hier met enthousiasme wordt gestreefd naar een fikse mate van oubolligheid, waarbij schmieren overigens niet wordt gepraktizeerd. Carlo Cigni liet gisteravond zijn ogen wel telkens vervaarlijk rollen, misschien dat hij onder het publiek toch zocht naar Ruud Vreeman, al of niet incognito.