De toekomst is stuurloos

Onderwerp van een Kamerdebat, afgelopen dinsdag: 'De positie van de

fiets'. In deze krant stond een prachtig onheilspellend verslag. De Kamerleden waren “eensgezind in hun somberheid omtrent de toestand van de fietsenstallingen”. Help!

Maar wat wil je. De nieuwe minister van Verkeer en Waterstaat,Netelenbos, thans in het bezit van auto met chauffeur, memoreerde “dat ze vroeger als Kamerlid vaak haar hoofd had gestoten in

de krappe stalling”. En D66-woordvoerder Giskes somberde dat fietsenstallingen tegenwoordig zo láng zijn. En dat een fietser “rolschaatsen nodig heeft” om zijn rijwiel op te halen.

Nog erger werd het. Zes- tot zevenhonderdduizend fietsen blijken jaarlijks te worden gestolen. Dat moet een schatting zijn - wie neemt nog de moeite aangifte te doen? Tegen diefstal, stelde Netelenbos voor, kunnen fietsen misschien worden uitgerust met een chip. Zodat ze snel zijn op te sporen. Na aangifte dus. En het kost enige tientallen miljoenen guldens.

Maar waarom een dure chip verzinnen als een briljante oplossing al jaren

bestaat? Mijn voormalige buurman Chrit Gerrits van het Amsterdamse ontwerpbureau Material verzon begin jaren negentig een 'stuurslot'. Een vondst die bovendien het probleem oplost van gebrek aan ruimte in de fietsenstalling.

Gerrits is industrieel vormgever. Hij ontwierp bijvoorbeeld de nieuwe ANWB-praatpalen die nu langs de snelweg staan. En is tevens het brein achter de vrolijke '3CV' (trois cheveaux), een op de 2CV geïnspireerde fiets met “heerlijk comfortabele vering” en een ingebouwd regenjasje. Maar dat was een ontwerpje-voor-de-lol. Zijn stuurslot niet.

Fietswrakken aan Amsterdamse brugleuningen zetten hem aan het denken. Die misten nogal eens een zadel of een wiel. Hij bedacht een afneembaar fietsstuur, dat tegelijk als fietsslot kan dienen. Wie zijn fiets ergens

op slot wil zetten, haalt dankzij een slim scharnierdeel in het midden van het stuur, in een handomdraai het stuur van zijn fiets. Dankzij hetzelfde scharnier kan het stuur daarna worden dubbelgeklapt: dan is het een soort beugelslot.

Een dief kan dat slot misschien openbreken. Maar alleen buitengewoon domme dieven zouden dat doen. Want als het stuurslot vernield is, heeft de dief een fiets zonder stuur. Een buit van niks, waarop je niet eens weg kunt fietsen.

Omdat het stuur het breedste gedeelte van de fiets is, is het stuurslot ook ruimtebesparend in fietsenstallingen. Eenmaal op slot gezet met het stuurslot, is de fiets zo smal als een zadel. Bovendien kan het stuur ook als het nog in het frame zit worden ingeklapt om ruimte te winnen.

Je zou alleen een nieuw stuur hoeven kopen, een stuurslot-stuur waar het

slimme scharniertje in zit. Dat hoeft volgens de berekening van Gerrits niet meer te kosten dan een paar tientjes. En is volgens hem ook te gebruiken met handremmen.

Hij won er in 1992 de hoofdprijs mee van de prijsvraag 'Maak een fiets om van te houden'. Werd zelfs op de televisie gehuldigd. In Frank Kramers Holland Super Show. En daarna is hij platgebeld. Ook door fabrikanten. Er waren gesprekken, en snel werden octrooien op zijn stuurslot aangevraagd.

Maar sindsdien heeft niemand het ontwerp in produktie durven nemen. Omdat het te goed is? Wie zou nog een nieuwe fiets nodig hebben als hij een stuurslot heeft?

Vooralsnog bestaat alleen het prototype op het rijwiel van de uitvinder.

In de zes jaar dat deze zijn fiets nu in Amsterdamse straten op slot zet

met zijn stuurslot, heeft er geen dief naar omgekeken.