CDA-kanon; H.H.F. Wijffels

DEN HAAG, 5 SEPT. “De SER is niet stoffig”, verzekerde Herman Wijffels (56) zijn gehoor gisteren. Zes jaar geleden vond hij de Sociaal-Economische Raad nog een achterhaalde paternalistische structuur, waarin werkgevers- en werknemersorganisaties zó langdurig met elkaar in overleg waren, dat SER synoniem was aan 'stroperig'. Aan de raad is sindsdien niet veel veranderd, aan de omgeving des te meer.

Inmiddels wordt het overleg tussen werkgevers en werknemers als economische succesfactor gezien en piekert Wijffels er niet meer over afschaffing van de SER te bepleiten. Integendeel, hij wordt er per 15 maart 1999 de nieuwe voorzitter van.

Het wordt een weerzien met wat tegenwoordig als de controlekamer van de Nederlandse economie wordt gezien. Van 1977 tot 1981 was Wijffels als algemeen secretaris van de christelijke werkgeversvereniging NCW al plaatsvervangend SER-lid. Destijds zat hij bij het clubje werkgevers-vertegenwoordigers, volgend jaar hoort hij bij de onafhankelijke Kroonleden.

Hoewel niet formeel vastgelegd, heeft de CDA'er Wijffels moeten beloven het SER-voorzitterschap tot zijn pensioen te vervullen. Dat sluit een politieke carrière binnen het CDA uit. Een teleurstelling voor de vele CDA'ers die in Wijffels de ideale partijleider en de beste kandidaat voor het premierschap zien.

De Zeeuw is weliswaar nog steeds een prominent CDA'er, zijn benoeming tot SER-voorzitter dankt hij juist aan het feit dat hij boven de partijen staat. Het is de meeste SER-leden een doorn in het oog dat het voorzitterschap meedraait in de banencarrousel waar het niet zozeer om persoonlijke kwaliteiten gaat, maar om de juiste politieke kleur. Met de benoeming van een CDA'er door een kabinet dat zijn bestaansrecht ontleent aan een anti-CDA sentiment, lijkt ook Kok II dit automatisme te willen doorbreken.

Wijffels, sinds 1986 voorzitter van de hoofddirectie van de Rabobank, treft in zijn nieuwe baan een toegenegen verzameling vertegenwoordigers van de sociale partners aan; zowel VNO-NCW-voorzitter Blankert als NCW-voorman Westerlaken claimt Wijffels als eerste te hebben benaderd. Alleen de Kroonleden zijn niet eensgezind over zijn benoeming. Niet zozeer wegens zijn kwaliteiten, maar juist wegens zijn politieke afkomst. Enkelen zien hoe het CDA zijn oppositierol tracht te versterken door aan te schurken tegen de sociale partners en vrezen met een 'CDA-kanon' als voorzitter dat de adviezen van de SER aan het PvdA/VVD/D66-kabinet als 'oppositioneel' terzijde worden geschoven.