Voor banken dreigt de doem der domino's

Mondiaal worden aandelen van banken de laatste dagen op de financiële markten gedumpt. De Rusland-crisis bezorgt banken verliezen en beleggers een déja vu. Zijn een nieuwe schuldencrisis en bijbehorende stroppen in aantocht?

ROTTERDAM, 4 SEPT. Waarom zijn beleggers zo bang voor aandelen van banken? Om de stroppen die de banken hebben. Onvermijdelijk komt de stroom op gang van banken en financiële handelshuizen die verliezen melden in hun handel voor eigen rekening in Russische effecten en vergelijkbare handelswaar en extra voorzieningen treffen voor kredieten aan Rusland. Barclays Bank, de Amerikaanse bankgiganten Citicorp en Chase Manhatten, de Zwitserse bank UBS. De financiële handelshuizen Salomon Smith Barney, CSFB, Morgan Stanley en Nomura. Stuk voor stuk hebben zij inmiddels stroppen gemeld van honderd miljoen gulden of veel meer.

“Het is angst dat de crisis in Rusland zich heel breed doorzet”, zegt analist H. Hakker van de bank Metzler Nederland. “De vrees onder beleggers voor uitstraling van de crisis in Rusland op heel Latijns Amerika bovenop de problemen in Azië.”

“Professionele beleggers hadden de financiële sector uitgeroepen tot de grote kanshebber van het jaar 1998 gezien de reorganisaties en het fusiegeweld in de bedrijfstak”, analyseert een grote vermogensbeheerder. “En nu is iedereen weer het verkopen.” Uit een peiling van zakenbank Merrill Lynch in augustus bleek dat bankaandelen toen bij professionele geldbeheerders het populairst waren.

Beleggers zijn nerveus dat internationale banken aan de vooravond staan van sombere tijden: verliezen in de financiële handel, stroppen in kredietverlening aan klanten in Azië, Rusland en Zuid-Amerika. Moody's, een Amerikaanse instelling die rapportcijfers geeft over de kredietwaardigheid van bedrijven kwam deze week met een geruststelling en een waarschuwing.

De Rusland-crisis zal Europese banken niet beduidend schaden, maar de extra last bovenop de kredietproblemen in Azië zal sommige banken wel verder onder druk zetten.

De inkomsten van banken komen in talrijke opzichten onder druk, zeggen analisten: dalende provisie opbrengsten in effectenhandel, in vermogensbeheer en in het bewaren van effecten.

In Nederland zijn het de aandelen van ING en ABN Amro die voortdurend in de vuurlinie liggen. De aangekondigde miljardenovername van ABN Amro in Brazilië maakt beleggers extra nerveus. ING Bank, die traditioneel sterk vertegenwoordigd is in vrijwel alle landen die nu met problemen kampen, boekte in het eerste halfjaar een verlies in Azië van 243 miljoen gulden. Gisteren verloor de koers van ABN Amro ruim zes procent en zakte naar 43,80 gulden, veertig procent onder het hoogste punt van dit jaar. De ING-koers (117,10 gulden) staat 25 procent onder de piek.

Verzekeraars zeilen tot nu toe zonder grote brokken door de storm. De verliezen van verzekeraars op hun beleggingen vertalen zich in lagere financiële buffers en kunnen een rem zetten op expansie.