Nieuw seizoen

Bas Meerman, schilderijen. T/m 30 september in De Praktijk, Lauriergracht 96, Amsterdam. Wo. t/m za. 13-18 uur, zo. 6 september 13-18 uur. Het boek Getekend Dagboek is voor ƒ 40,- te koop in de galerie. Yasu Ichige, videoworks: Mud/Slip/Rally. T/m 13 september in Casco, Oudegracht 366, Utrecht. Wo. t/m zo. 13-17.30 uur. Spiegelbeeld. T/m 20 september in Arti et Amicitiae, Rokin 112, Amsterdam. Di. t/m vr. 12-18 uur, za. en zo. 12-17 uur.

Bas Meerman

In zijn Getekend dagboek (1996-1998) windt Bas Meerman er geen doekjes om. De tekeningen in het kunstenaarsboek tonen jonge, goedgebouwde mannen die elkaar in alle mogelijke standen seksueel ter wille zijn. Eenvoudige potloodtekeningen zijn het, slechts opgebouwd uit enkele scherpe lijnen, maar toch laten ze niets aan de verbeelding over. Meermans tekeningen zijn beeldschoon en weerzinwekkend tegelijk. Prachtig vanwege de helderheid en souplesse van de lijnen, weerzinwekkend vanwege het expliciete en banale karakter van de pornografische voorstellingen. Vol schaamte, of je zonder toestemming de meest intieme details uit andermans dagboek leest, blader je door het boek.

Vanwege het pornografische karakter waren deze tekeningen tijdens een eerdere presentatie in Galerie De Praktijk niet te koop en alleen in boekvorm te verkrijgen. Deze maand heeft de galerie opnieuw een solopresentatie van Meermans werk samengesteld, ditmaal met een klein aantal van zijn schilderijen. Ook op deze tentoonstelling, die de titel Das Böse schlaft nie draagt, spelen mannen de hoofdrol. In erotische poses liggen ze met hun achterwerk naar de toeschouwer, of kijken ze deze in gehurkte positie uitdagend aan. Hun gespierde en gebruinde torso's lijken wel uit marmer te zijn gehakt en met hun dikke lippen, neuzen en Popeye-achtige armen zijn ze eerder karikaturaal dan begeerlijk.

Wie deze mannen, met namen als Christopher, Mr. Brown en Mr. Johnson zijn, komen we niet te weten. Meerman schildert zijn modellen als stereotiepen en herinnert daarmee aan het werk van Andy Warhol. Bij twee doeken op de tentoonstelling heeft deze platte schilderstijl echter effect, omdat de afgebeelde personen onmiddellijk herkenbaar zijn. Een blonde vrouw in avondjurk kan niemand anders zijn dan prinses Diana en de donkere vrouw met een sigaret in haar mond is onmiskenbaar Jackie Brown, de hoofdpersoon uit Quentin Tarantino's laatste film. Andy Warhol had slechts enkele kleuren nodig om Marilyn Monroe af te beelden, zo ookzet ook Meerman deze twee vrouwen neer als ikonen van onze tijd.

Yasu Ichige

Een klein berichtje in de krant meldde deze week dat een paar uur per week op het Internet surfen ongelukkig en eenzaam kan maken, zo had een onderzoek uitgewezen. Blijkbaar gaat er toch niets boven 'echt' menselijk contact. Dat die constatering ook opgaat voor verslaafden van computerspelletjes, blijkt uit de video Rally van de Japanse kunstenaar Yasu Ichige, die in Londen aan het Goldsmiths College of Arts studeerde en nu drie nieuwe werken presenteert in het Utrechtse Casco. In Rally speelt een man die er uitziet als een autocoureur op een spelautomaat. Terwijl iedereen om hem heen gezellig in de kroeg zit, gaat hij op in zijn virtuele wereld. Wanneer hij de race gewonnen en het baanrecord gebroken heeft, lijkt hij de wereld om zich heen totaal vergeten te zijn. Het geroezemoes van het café verstomt en de man staat juichend op, om vervolgens, zonder iemand gesproken te hebben, de ruimte te verlaten. Het absurdistische filmpje verbeeldt in enkele minuten op indringende wijze het contrast tussen twee werelden: een sociale waarin mensen met elkaar communiceren en een eenzame virtuele wereld met kicks van korte duur.

Spiegelbeeld

Meer dan honderd paar ogen kijken je aan wanneer je de tentoonstellingsruimte van Arti betreedt. Als in een negentiende-eeuwse salonopstelling zijn de muren van boven tot onder bedekt met zelfportretten van de leden van de kunstenaarsvereniging, vervaardigd in de meest uiteenlopende materialen. Veel van de werken op de tentoonstelling in Arti zijn traditioneel geschilderde of getekende portretten. Staand achter hun schildersezel of streng voor zich uitkijkend hebben zij zichzelf zo realistisch mogelijk als serieuze kunstenaars geportretteerd. Slechts enkele deelnemers hebben getracht een werk te maken dat meer is dan een weergave van het spiegelbeeld alleen, een werk waarin gereflecteerd wordt op de eigen persoonlijkheid. Roos Heemskerk bewerkte haar pasfoto's net zo lang met de computer tot die weer gelijkenis vertoonden met haar kinderfoto's. Zo reconstrueerde ze haar eigen ontwikkeling van baby naar volwassene. Martin uit den Bogaard presenteert tegen een lichtbak medische foto's van zijn hersenen. Wat hem berteft gaat zijn zelfportret niet om uiterlijkheden maar om wat zich in het hoofd afspeelt.

De samenstellers van de tentoonstelling Spiegelbeeld hebben op geen enkele manier getracht het thema een inhoudelijke context te geven. Doordat de kunstwerken op alfabetische volgorde naast elkaar zijn gehangen, ontbreken onderlinge thematische verbanden en maakt de opstelling een vreselijk chaotische indruk. De tentoonstelling functioneert in de eerste plaats als een etalage voor de leden van Arti, en had in feite elk willekeurig thema kunnen hebben. Wellicht is 'het bloemstilleven' een idee voor de volgende keer.