Middernachtelijk museum

Weerzien op 3, vrijdag, Ned.3, 0.38-1.41u.; en zaterdag: 1.10-2.20u.

Soms komt er ook goed nieuws uit Hilversum. VARA, VPRO en NPS, de voornaamste omroepen op Nederland 3, hebben met elkaar afgesproken dat ze vanaf vandaag op twee avonden in de week - op vrijdag en zaterdag - een middernachtelijk extraatje zullen uitzenden. Onder de verzameltitel Weerzien op 3 worden daarin programma's herhaald die in de Nederlandse televisiegeschiedenis iets te betekenen hebben gehad. Geen lukrake herhalingen van wat al honderd keer eerder werd herhaald, zo is de bedoeling, maar een zorgvuldig gemaakte selectie uit de programma's die artistieke of populaire hoogtepunten waren. En ook niet de gemakzucht van steeds dezelfde grijsgedraaide fragmentjes - nee, het gaat bij voorkeur om de volledige uitzendingen van toen.

De reeks begint vanavond, dankzij de VPRO, met de videobewerking die Jaap Drupsteen in 1975 maakte van Belcampo's apocalyptische verhaal Het grote gebeuren. Nog steeds is Drupsteen een vernieuwer, gezien de muziekserie die hij vorig jaar voor de NPS maakte, maar destijds was hij dat des te meer. Belcampo's gedetailleerde beschrijving van de in de Overijsselse gemeente Rijssen gesitueerde dag des oordeels gaf Drupsteen de ruimte een virtuele wereld te scheppen toen het woord virtueel nog vrijwel onbekend was in de Nederlandse taal. De geavanceerde chromakey-technieken die hij daarbij gebruikte, zijn tegenwoordig gemeengoed. Nu ogen ze zelfs een beetje primitief. Toen stond dit programma echter model voor de wonderbaarlijke mogelijkheden die zich op de televisie gingen ontvouwen. Nooit zou ons beeld meer hetzelfde zijn.

Vast en zeker klinken deze woorden, 23 jaar na dato, nogal overdreven. Maar ze geven werkelijk een waarheidsgetrouw beeld van de beschouwingen die toen aan de Drupsteen-programma's werden gewijd. Het waren andere tijden. Ook in ander opzicht, trouwens, want de SGP-fractie meende nog met succes bij de ministers Van Doorn (cultuur) en Van Agt (justitie) te kunnen aandringen op maatregelen tegen deze godslasterlijke uitzending, die immers in Rijssen veel onrust en verontwaardiging teweeg had gebracht. Sussend antwoordden de bewindslieden dat hier slechts 'een fantasierijk verhaal' was verbeeld, al had Van Agt zich nog wel verzekerd van het feit dat ook het Amsterdams gerechtshof geen aanleiding zag voor een strafrechtelijk optreden.

Het grote gebeuren vormt de opmaat voor een heus Drupsteen-retrospectiefje, want ook de volgende twee vrijdagavonden is oud werk van hem te zien. In de eerste vijf zaterdagse uitzendingen van Weerzien op 3, vanaf morgen, vertoont de VPRO afleveringen uit de roemruchte Fred Haché Show. In de daaropvolgende weken presenteert de NPS enkele jazz- en andere muziekprogramma's die in de jaren zeventig en tachtig onder de NOS-vlag werden uitgezonden, terwijl de VARA om te beginnen eer hoopt in te leggen met de spraakmakende satire van Hadimassa, de Indo-nostalgie van de Late Late Lien Show en het cabaretduo Gerard Cox en Frans Halsema.

Zo neemt de televisie voortaan twee keer per week na middernacht de gedaante aan van een levend museum. Dat werd hoog tijd, voor een medium dat al vijftig jaar bestaat.