Ingreep toezichthouder kost miljard; KPN gedwongen tot lagere tarieven

DEN HAAG, 4 SEPT. KPN Telecom moet van de toezichthouder op de Nederlandse telecommunicatiemarkt (Opta) zijn tarieven voor binnenlands telefoonverkeer met een kwart verlagen.

Volgens bestuursvoorzitter W. Dik kost dit KPN 1,1 miljard gulden aan bedrijfsresultaat, een derde van het totaal. Uitvoering van de eis van Opta (Onafhankelijke Post en Telecom Autoriteit) noemde Dik vanmorgen “niet meer of minder dan een ramp”. Volgens hem is de continuïteit van de onderneming in het geding.

De toezichthouder wil dat de prijs van een lokaal gesprek vanaf begin volgend jaar met een kwart daalt. De prijs van nationale gesprekken tussen verschillende regio's moet binnen drie jaar met een kwart tot een derde omlaag. KPN hoeft de abonnementsprijzen van Opta niet te wijzigen. Alleen het ISDN-abonnement (digitale telefonie) moet een kwart duurder worden, omdat het nu onder de kostprijs wordt aangeboden. Tarieven voor bellen van een vaste naar een zaktelefoon moeten 10 tot 15 procent omlaag.

De ingreep in de tarieven is volgens Opta nodig omdat de marktwerking op onderdelen van de telecommunicatiemarkt ondanks de liberalisering nog onvoldoende is. Alleen op de markt voor internationale telefonie, waar de prijzen in het afgelopen jaar sterk zijn gedaald, is volgens Opta sprake van serieuze concurrentie.

Het aandeel KPN, gisteren al bijna negen procent lager gesloten op 74 gulden, noteerde vanmiddag nog eens ongeveer drie procent lager op 71,70 gulden. KPN was gisteren al in bezit van de uitspraak van Opta. Volgens een woordvoerder heeft het bedrijf op aandringen van de beurs gisteren iets voor 15.00 uur een persbericht naar buiten gebracht. Daarin staat dat het Opta-besluit “aanzienlijk negatieve invloed” kan hebben op de resultaten van KPN.

Dik becijferde vanmorgen het verlies van 1,1 miljard aan bedrijfsresultaat. KPN behaalde in 1997 een omzet van bijna 6,9 miljard gulden in nationaal telefoonverkeer. Zo'n drie miljard daarvan wordt verdiend met abonnementen, die ongewijzigd mogen blijven. Over de overige vier miljard zal KPN ten minste een kwart moeten inleveren. Samen met tariefswijzigingen in mobiel telefoonverkeer en ISDN komt KPN op het bedrag van 1,1 miljard.

KPN heeft vier weken de tijd om in reactie op het besluit van Opta met een voorstel te komen voor nieuwe tarieven. Opta kan dit voorstel verwerpen of ermee instemmen. Tegen deze laatste beslissingen kan KPN bij de rechter bezwaar maken.

De tariefswijzigingen die Opta voorstaat zijn gebaseerd op een model van de kosten die KPN maakt. Volgens Europese regelgeving mag KPN bovenop deze kosten een redelijk rendement in rekening brengen. Opta heeft uitgerekend dat het bedrijf daar met een aantal diensten fors boven zit. Volgens KPN wil Opta ten onrechte de rendementen van KPN vastleggen.

Pagina 17: Dik bepleit systeem van tariefplafonds

Als KPN bovenop de gemaakte kosten een gefixeerde winstopslag mag leggen, verdwijnt volgens Dik de bedrijfseconomische prikkel voor kostenbesparingen.

Het bedrijf stelt een systeem voor van tariefplafonds die wel de prijzen, maar niet de bijbehorende rendementen aan banden leggen. KPN zal prijsvoorstellen doen voor een systeem met tariefplafonds. Hoe ver de prijzen daardoor zouden kunnen dalen wilde Dik vanmorgen niet zeggen.

Opta's collegevoorzitter J. Arnbak zei vanmorgen dat de toezichthouder op termijn naar een systeem met tariefplafonds toe wil. Volgens Dik is dat te laat. “Dat is dansen op de puinhopen, dat kan ik ook”, zei hij vanmorgen. De stappen die nu worden genomen zijn volgens Opta goed vergelijkbaar met maatregelen die eerder zijn genomen in het Verenigd Koninkrijk.

Dik zei vanmorgen dat het rendement van KPN, als het Opta-besluit wordt uitgevoerd, ver onder het internationale gemiddelde in de sector komt te liggen.

“Onze positie op de kapitaalmarkt zal daardoor aanzienlijk verslechteren”, zei hij. “Het bedreigt ook onze investeringen en onze bronnen voor innovatie.” Het rendement op lokaal bellen moet van Opta omlaag naar 13,2 procent.

Het rendement op nationaal bellen naar 14 procent. De winstopslag voor gesprekken naar mobiele toestellen moet met 10 tot 15 procent omlaag.