Filerijder wil liever 'informatieve' informatie

De filemeldingen op de landelijke publieke radio worden sinds deze week verzorgd door de ANWB. Het opsommen van een lange lijst files is voorbij, de luisteraar krijgt nu een globaal beeld van de verkeerssituatie.

DEN HAAG, 4 SEPT. “Goedemiddag. Er staan twaalf files, dat is normaal voor een middag.” ANWB-filemelder Martijn Richters geeft de luisteraars van Radio 1 eerst een globale indruk van de verkeerssituatie. Vanuit de radiocabine in het ANWB-hoofdkantoor in Den Haag vervolgt hij zijn verhaal met de situatie rond de grote steden. “Rond Amsterdam is het vrij rustig”.

Deze week begon de ANWB met het verzorgen van de verkeersinformatie op de publieke zenders Radio 1, 2 en 3. De bond neemt die taak over van het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) in Driebergen, dat meer dan twintig jaar de fileberichten doorgaf. De ANWB bediende al langer een aantal commerciële zenders en zes regionale omroepen.

In overleg met de omroepen heeft de ANWB ervoor gekozen om de filemeldingen “journalistieker” te maken. Het is volgens de bond onmogelijk om tijdens de spitsuren een overzicht te geven van alle files in Nederland. “Luisteraars werden voorheen geconfronteerd met een lange lijst aan files die bovendien niet compleet was. Hoe meer files, hoe hoger het aantal kilometers moest zijn om genoemd te worden. Voor velen was het niet meer te volgen. Dan moet je dus gaan denken aan iets anders”, zegt Jacques Lorsheijd, chef 'Aktuele Informatie' van de ANWB.

In het verkeersinformatiecentrum komen de filemeldingen via verschillende kanalen binnen. De belangrijkste bron is het Traffic Information Centre in Utrecht, dat alle verkeersgegevens van de politie en Rijkswaterstaat verzamelt en doorgeeft aan vaste klanten, waaronder de ANWB. Daarnaast bellen ook zogeheten roadguards, een vast clubje automobilisten, hun waarnemingen door. De medewerkers van de afdeling Aktuele Informatie pikken de relevante gegevens eruit.

Niet alle automobilisten lijken onverdeeld gelukkig met de nieuwe formule. Vertegenwoordiger Roel Smit vindt de nieuwe verkeersinformatie geen vooruitgang. “Ik heb vooral behoefte aan specifieke informatie: lengtes en wegnummers. Dan kan ik tenminste nog een alternatieve route kiezen. Nu weet ik wel dát er een file staat, maar niet waar en hoe lang.” De vertegenwoordiger, die jaarlijks zo'n 90.000 kilometer rijdt, luistert altijd naar Radio 1. “Die filelezers klinken nogal gladjes, beetje RTL-gevoel.” Ook fotografe Charlotte Bogaert hoort liever een zakelijke opsomming van files. “Er werd net gezegd dat de file langzaam oplost. Dat zegt me niets. Ik stond gewoon stil.” Toch heeft Lorsheijd veel vertrouwen in de nieuwe opzet. In overleg met verkeersdeskundigen ontwikkelde de ANWB een strikte 'format'. “We openen altijd met bijzondere weersomstandigheden, zoals mist of gladheid. Dan geven we een standaard-indicatie van hoe druk het is. Daarna volgen de meldingen van de meest opvallende situaties. We hebben genoeg kennis om te kunnen zien 'hé dat is vreemd'. Daar zit soms zelfs nieuwswaarde in, als het bijvoorbeeld om een ongeluk gaat, dat net is gebeurd. Vervolgens gaan we in een vaste volgorde langs de grote steden en uiteindelijk volgt de rest van het land.”

Deze morgen om acht uur heeft de ANWB 'nieuws': “Op de A58 bij Tilburg zijn er zakken cement op het wegdek gevallen, er staat nog geen file”, meldt de filelezer. Transport en Logistiek Nederland, waarbij 7.200 bedrijven zijn aangesloten, vreest dat de nieuwe formule van de ANWB de beeldvorming van het wegtransport niet ten goede komt. “Als er een file is ontstaan door een gekantelde vrachtwagen komt dat de hele morgen over de radio. Veel mensen denken daardoor dat wij om de haverklap omvallen, terwijl er relatief heel weinig kantelongevallen zijn”, zegt woordvoerder H. Koeleman. “Natuurlijk is het belangrijk de reden van een file te melden. Maar moet dan ook verteld worden hoeveel liter melk er uit een tankwagen is gelopen?”

Bij het KLPD in Driebergen moest men deze week wel even wennen aan de nieuwe vorm. “Wij hebben zelf in het verleden ook wel een paar modellen geprobeerd. Zo lazen we bijvoorbeeld de files rondom de grote steden op, maar steeds bleek dat de mensen dat niet wilden. We kwamen toch telkens uit bij het oplezen van de rijkswegen op volgorde van nummers. En het is waar, de kortste files vielen daar dan soms vanaf”, zegt een woordvoerder. De KLPD kreeg een tiental telefoontjes van automobilisten die de overgang van de verkeersinformatie naar de ANWB betreuren. Bert Woudenberg van Veilig Verkeer Nederland zegt de nieuwe methode “nogal vaag” te vinden. “Ik vraag me af of je minder gedetailleerde informatie moet geven. De informatie moet vooral praktisch en informatief zijn. Het hoeft geen leuk journalistiek item te zijn, want je doet het voor de mensen die op de weg zitten.” Woudenberg pleit ervoor dat tenminste op Radio 1 alle files gemeld worden.

Rob Wardenaar, verwarmingsmonteur uit Schagen, staat op de A13 bij Delft bij een pompstation. “Ik hoorde net op de radio dat er ergens op de A2 een file staat. Weet ik waar dat is en hoelang die file daar is. Daar heb ik dus geen moer aan. Dan gaat het verder met de mededeling dat er op de rondweg bij Amsterdam opstoppingen staan. Maar waar dan? De informatie moet gewoon overzichtelijk zijn. Of het een opsomming is, kan me niet schelen.”

Wat de automobilisten er uiteindelijk echt van vinden, moet blijken uit een enquête die op z'n vroegst over een half jaar wordt gehouden. Op basis van dat onderzoek wil Lorsheijd bekijken of de nieuwe opzet voldoet.