De poes speurt mee

Rita Mae Brown & Sneaky Pie Brown: Murder on the Prowl. Bantam Press, 320 blz. ƒ 61,05

In haar nieuwe boek Murder on the Prowl gebruikt de Amerikaanse auteur Rita Mae Brown de 'Twin Peaks-methode'. Ze schetst een suffig dorpje bewoond door hardwerkende vaders, tieners die fanatiek hockeyen en kwebbelende vrouwen bij het postkantoor - en haalt deze pastorale idylle dan langzaam onderuit. De tieners blijken drugs te gebruiken, de vrouwen bij het postkantoor zijn vermomde speurneuzen, de brave burgers verdienen hun geld met onfrisse zaken. En uiteindelijk vallen er drie doden.

Rita Mae Brown is niet in de eerste plaats bekend als thriller-auteur. In 1973 debuteerde ze met Rubyfruit Jungle, over de 'coming of age' van een lesbische tiener in een achterlijke streek in Amerika. Dit eerste komische, optimistische boek over lesbiennes in de Amerikaanse literatuur betekende direct haar doorbraak. Brown werd bekend als Civil Rights-activiste, als feministe en eind jaren zeventig als geliefde van Martina Navratilova. Ze schreef nog verschillende satirische boeken en ontwikkelde zich als detective-schrijfster. De detectives staan op naam van Rita Mae Brown en haar kat, Sneaky Pie Brown (zoals Murder, She Meowed, Pay Dirt, Rest in Pieces). In de boeken spelen huisdieren dan ook een prominente rol als commmentator en als mede-speurder. De conversatie van de dieren onderscheidt zich op een simpele manier van de menselijke dialoog; ze staat cursief.

Maar al probeert Brown deze hond (een corgy) en twee poezen als hoofdfiguren te presenteren, de ware hoofdpersoon is toch hun eigenares, Mary 'Harry' Haristeen. Haristeen werkt als afgestudeerd kunsthistorica op het postkantoor in het plaatsje Crozet en raakt verwikkeld in verdachte situaties. In Murder on the Prowl verschijnen twee valse overlijdensberichten in de plaatselijke krant, waarna de twee ten onrechte betreurde mannen alsnog vermoord worden aangetroffen. De sporen leiden allemaal naar de exclusieve privéschool St. Elizabeth, en zo heeft Brown de mogelijkheid om behalve een paar stoffige leraren ook een aantal getroubleerde tieners ten tonele te voeren.

Maar de aberraties worden mondjesmaat opgedist. Zeker in het begin van Murder on the Prowl, maar ook nog na de eerste moord, is het goed mogelijk je in een eindeloze aflevering van Murder She Wrote te wanen. Met recepten uitwisselende dames, morrende poezen en de gemoedelijke beschrijvingen van het dorpsleven wordt het boek soms wat te gezellig. Maar er volgt steeds op tijd, en vaak even knus beschreven, een ongerijmdheid: bijvoorbeeld het meisje Jody Miller dat tijdens een sportwedstrijd de populaire filmregisseur Maury McKinchie op de tribune in zijn knie knijpt en op samenzweerderige toon vertelt dat ze die 'BMW Z3, the retro sports car' wel mooi vindt, en ze graag 'een felrode' wil hebben.

Mary 'Harry' Haristeen werkt als postbeambte samen met de politie en is de stereotype vrouw waar-iedereen-vertrouwen-in-heeft. De echtgenote van een van moord verdachte man huilt uit op haar schouder, tieners vragen haar om raad en intussen ontrafelt ze de gebeurtenissen tot een heldere plot. Want hoeveel buitenissigheden er inmiddels ook zijn voorgevallen, Brown komt uiteindelijk met een gave ontknoping, die in één keer duidelijk maakt dat ook een suf dorpje in Virginia deel uitmaakt van de moderne tijd.

De dieren hadden toen al lang door hoe de verhoudingen liggen, maar het tempo van het dorpsleven is laag en de plot ontvouwt zich navenant. Aan het eind van het boek mogen Tucker, Pewter en Ms. Murphy weer keuvelen bij de open haard. Ze bediscussiëren het onderwerp porno - één van de onverwachte motieven in het boek. 'Ik zou geen geld betalen om andere poezen bezig te zien, jij?', vraagt de ene kat aan de andere. 'Natuurlijk niet, maar wij zijn superieur aan mensen', antwoordt ze. 'Ik zou het ook nooit doen, ook ik ben superieur', zegt de corgy. 'Ja, maar toch niet zo superieur als wij', besluit Ms. Murphy.