Tribunaal Rwanda velt eerste vonnis

ARUSHA, 3 SEPT. Het Internationale Tribunaal voor Rwanda heeft gisteren zijn eerste vonnis geveld inzake de volkerenmoord in dat land. Het tribunaal, dat zetelt in het Tanzaniaanse Arusha, verklaarde Jean-Paul Akayesu, gewezen burgemeester van Taba, een stadje in Midden-Rwanda, schuldig aan aanzetting tot massamoord op meer dan 2.000 etnische Tutsi's in zijn gemeente in 1994. Het was de eerste keer dat een internationaal gerechtshof een uitspraak deed op basis van de Conventie over voorkoming van genocide, die in 1948 werd ondertekend.

De drie rechters die samen de eerste kamer van het tribunaal vormen, achtten 9 van de 15 aanklachten tegen Akayesu bewezen, waaronder genocide, openlijke en directe aanzetting tot genocide en misdaden tegen de menselijkheid als uitroeiing, moord, marteling en verkrachting. Akayesu (45), die het gerechtsgebouw in Arusha betrad in een kogelvrij vest, hoorde het vonnis kalm aan. Hij kan worden veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf.

In zijn uitspraak erkent het tribunaal dat er van april tot juli 1994 in Rwanda een genocide plaatsvond door extremistische Hutu's tegen de Tutsi-minderheid in het land, waarbij meer dan een half miljoen mensen werden afgeslacht. “Er bestond de intentie om de voltallige Tutsi-gemeenschap te liquideren, want zelfs pasgeborenen werden niet gespaard”, oordeelde het tribunaal.

In het vonnis staat dat Jean-Paul Akayesu aanvankelijk heeft geprobeerd de slachting onder Tutsi's in zijn gemeente te verhinderen, maar vervolgens, in weerwil van zijn positie van burgemeester, ophield de wet en de openbare orde te handhaven. Het tribunaal voegt hieraan toe dat Akayesu “aanwezig was bij een aantal moordpartijen en in enkele gevallen zelf opdracht heeft gegeven tot het toebrengen van lichamelijk of geestelijk lijden aan Tutsi's (..) en zelfs tot hun afslachting”.

Het tribunaal erkent voor de eerste maal dat verkrachting en seksueel geweld daden van genocide kunnen zijn indien zij zijn gericht tegen een etnische, raciale, nationale of religieuze groepering met de bedoeling deze te vernietigen.

Vandaag bepaalt het tribunaal de strafmaat voor een ex-premier van Rwanda, Jean Kambanda, die op 1 mei bekende schuldig te zijn aan drie gevallen van genocide en misdaden tegen de menselijkheid. Omdat Kambanda heeft bekend, is hij niet berecht. Vanmorgen eiste de plaatsvervangend procureur-generaal van het tribunaal, de Kameroenees Bernard Muna, levenslang tegen de ex-premier, maar gezien zijn bekentenis kan de straf lichter uitvallen. (AFP, Reuters)