Tien Nazomer Festivals in Zeeland; Cultuur langs de vloedlijn

De Nazomer Festivals Zeeland beslaan de periode van 3 t/m 27 sept. Programmabrochure en reserveringen: 0118-659659 ma t/m vr 11-16 u.

Zomer in Zeeland' was een kleine twintig jaar geleden de titel van een melodieus liedje over de vakantiegeneugten in een provincie die voor de helft bestaat uit zee en voor de andere helft uit land. Destijds gebeurde er, behalve vakantie aan het strand, ook niet zoveel in Zeeland, in elk geval niet op cultureel terrein.

Op Walcheren, waar de steden Middelburg en Vlissingen zorgen voor de grootste bevolkingsdichtheid, was er nog slechts een enkele bioscoop. Alleen het Festival Nieuwe Muziek was toen al fameus, dankzij de Xenakis-uitvoeringen èn het feit dat de Zeeuwen het telkens weer wilden afschaffen. Het Festival genoot meer internationale dan landelijke bekendheid, al bestond het publiek voor een groot deel uit de kennissenkring van organisator Ad van 't Veer. Beroemd is nog altijd de Zeeland Suite, in de jaren '70 door Leo Cuypers gecomponeerd in opdracht van het Festival Nieuwe Muziek.

Tien jaar geleden werd in Zeeland op cultureel terrein bijna alles anders. Ook voor de Zeeuwse kunst geldt nu de provincicale wapenspreuk 'Luctor et emergo' (Ik worstel en kom boven). Behalve een zomer is er in Zeeland nu ook een nazomer, die wordt gevierd met een serie Zeeland Nazomer Festivals. Het drie weken durende programma bestaat uit evenementen op het gebied van theater, film, beeldende kunst en muziek in allerlei soorten. Bijzonder voor Zeeland is dat de festivals plaatsvinden op alle eilanden, dus ook op dunbevolkte eilanden als Tholen en Noord-Beveland, waar het culturele aanbod doorgaans nog steeds gering is.

Het thema van de tiende aflevering van de Zeeland Nazomer Festivals is zee-land. Het karakter van de provincie, vermaard om de eeuwige strijd tegen het water die na de Watersnood van 1953 resulteerde in het Deltaplan, is de inspiratiebron voor de programmering. Zo begonnen de Nazomer Festivals gisteravond met de wereldpremière van 'De Dijk - theater op het water'. Het muziektheaterstuk, gedirigeerd door Vincent de Lange, gaat over de inpoldering van Noord-Beveland. Het is door Jan Schuurman Hess speciaal geschreven voor deze gelegenheid en het wordt zes keer uitgevoerd aan de Oost Zeedijk naast de jachthaven van Kats op Noord-Beveland. In De Dijk hoort men het Noord-Bevelands Mannenkoor en ziet men acteurs als Huib Rooymans en Petra Laseur in de avondschemering werkelijk over het water lopen.

Een ander Nazomer Festival is het Festival van Zuid-Beveland, dat zich afspeelt in een oude vliegtuighangar aan het kanaal van Goes naar de Oosterschelde. 'Muziek Monumentaal' heet het festival op Schouwen-Duiveland, waarmee Zierikzee, de tiende monumentenstad van ons land, de Open Monumentendagen (10 t/m 13 sept) muzikaal opluistert. Het filmfestival Zeeland vindt plaats van 16 t/m 20 sept in Middelburg en Goes met nieuwe films en avant premières. Op Walcheren is er in Vlissingen, Domburg en Veere van 17 t/m 20 sept 'Jazz by the Sea': letterlijk jazz op de vloedlijn.

Een van de opvallendste producties is te vinden in het Festival van Zeeuws-Vlaanderen. De Nederlandse première van de opera Riders to the Sea (1937) van de Britse componist Ralph Vaughan Williams (1872-1958) wordt vanaf 24 sept vier keer opgevoerd in een botenloods in de haven van Breskens. De korte opera, geregisseerd door Jeroen Lopes Cardozo en begeleid door het Residentie Orkest olv George Pehlevanian, wordt voorafgegaan door een geënsceneerde versie van Four Sea Interluxdes en Passacaglia van Benjamin Britten.

Riders to the Sea is de populairste opera van Vaughan Williams. De hoofdrol is voor de oude visservrouw Maurya (vertolkt door Carlyn Watkinson), die wat lijkt op 'onze' Kniertje - haar man en vier van haar zonen zijn op zee 'gebleven'. Haar jongste zoon Bartley gaat per boot naar een paardenmarkt en ook hij zal niet terugkeren. De zee geeft en de zee neemt, de opera eindigt met een sopraan wier klagende stem overgaat in de wind.