Student in Istanbul

O, I started working nine years ago, meldt Ayhan nonchalant. Hij grinnikt, zijn grote ogen tot spleetjes geknepen waaruit pretvonkjes spatten. Ayhan, 20, derdejaars machinebouw aan de Universiteit van Istanbul, tevens de barkeeper van ons hotel, heeft zin in zijn leven en veel lol. Ontvangt hij dan geen beurs? Ayhan begrijpt ons niet. Sorry, zegt hij spijtig. Mathematics, physics - gooood! Maar languages o, bad, sorry.

Hij grinnikt, dit keer over zichzelf. Onder de toog verbergt hij een groot beduimeld Turks-Engels woordenboek van Langenscheidt. Nou, in Nederland krijgt elke student geld om te studeren. Ayhan lacht en trekt z'n wenkbrauwen en z'n duim waarderend omhoog. Holland good for students! Nee, hier krijgt een student alleen geld als hij uitmuntende cijfers behaalt, maar dat is hard studeren. De meeste studenten hebben dat er niet voor over. Ze studeren overdag en werken 'net als ik'. Of je studeert 's avonds en werkt overdag. Ayhan zelf werkt zes avonden per week, behalve maandagavond. Dan gaat hij naar de disco, with my darling.

Kunnen z'n ouders niet helpen? Jazeker, ze helpen wel. Maar veel geld hebben ze niet. Papa is tandarts in Bursa. Nee hoor, tandarts betaalt misschien goed in Europa, maar in Turkije krijgen ze een gewoon salaris. Bursa ligt niet zo ver van Istanbul, maar ver genoeg dat z'n moeder haar oogappel niet zomaar kan verrassen met een bezoek. Jazeker, zij werkt ook. Bij het leger. Ze is tsjaoesj... Ayhan raadpleegt zijn Langenscheidt. Officer, verduidelijkt hij. O, ze moet dan streng zijn? Jazeker - voor de soldaten. Maar ze houdt te veel van haar zoon en dat heeft haar gezag ondergraven. Ayhan grinnikt diabolisch. No authority, hij schudt z'n hoofd. Ze belt elke dag en informeert naar wat zoonlief heeft uitgevoerd, wat gegeten en hoe lang hij vandaag heeft kunnen slapen. Too much love.

En, slaapt hij inderdaad voldoende? Jazeker, als er niet zoveel bezoekers in de bar zijn - Ayhan gebaart naar een achterkamertje, legt zijn wang tegen zijn handpalm en produceert een kort snurkje. Meteen schieten zijn ogen waakzaam naar de receptie, waar de baas staat, en hij legt een vinger op zijn lippen. We knikken. Maar ook in de bus of de tram - hrrrr! Wherever possible! Dat lijkt me niet gezond, steekt het moederinstinct bij mij de kop op. Maar ik weet mijn vermaningen te beheersen.

Ayhan doet verstandig, hoor. Hij slaapt misschien niet helemaal goed, maar daarvoor drinkt hij nooit! Geen druppel! Niet eens als Japanners - die zijn vriendelijk en geven goede fooien - hem een glaasje sake aanbieden...

En hoe zit het met marihuana? Hij schudt z'n hoofd beslist. Enge dingen als drugs raakt hij niet aan. Bijna niemand van de Turkse studenten, hoor, die zoiets doet. En roken? Wat aarzelend knikt hij. Roken doet-ie wel. En z'n darling ? Ook.

Ayhan en z'n maat - student elektrotechniek - redden zich prima samen in een flatje dat hun ouders betalen. De andere jongen ruimt op en stofzuigt. Ayhan is de kok. Behalve in de weekeinden. Dan komen beide darlings langs. Ayhans darling gaat bzzzzzz - stofzuigen - en het andere meisje kookt. Zijn het ook studentes? Sure. My darling - computerengineer! En beautiful! Is ze dan ook goed in wis- en natuurkunde? Sure! I: good - she: gooder!

Hij heeft zich opgewerkt van keukenhulpje tot hulpbarkeeper. My first university, lacht hij. Engineer: second university!

Als ik de dienstplicht maar zou kunnen ontlopen. Hij grinnikt spijtig. Dat zal niet lukken. Net als in Bulgarije, mijn eigen geboorteland, herinner ik me.