Onderzoek naar schenking bank voor Mondriaan

DEN HAAG, 3 SEPT. De Algemene Rekenkamer stelt een onderzoek in naar de schenking van 110 miljoen gulden door De Nederlandsche Bank aan de stichting Nationaal Fonds Kunstbezit. Uit deze schenking is eind vorige week het schilderij Victory Boogie Woogie van Mondriaan gefinancierd.

De Rekenkamer begon op eigen initiatief deze week het onderzoek naar aanleiding van berichten in de media waaruit bleek dat in de Eerste en Tweede Kamer de twijfel toenam over de beslissing van minister Zalm (Financiën) om zijn fiat te geven aan deze schenking.

De Rekenkamer, de instantie die overheidsuitgaven controleert op rechtmatigheid en doelmatigheid, inventariseert “welke wettelijke regelingen van toepassing zijn en hoe de regelingen vervolgens zijn toegepast”, aldus een woordvoerster in een toelichting.

In de Tweede Kamer wordt positief gereageerd op het besluit van de Rekenkamer. “De schenking tast mogelijk het budgetrecht aan”, zei vanmorgen de D66'er J. van Walsum, de nieuwe voorzitter van de Kamercommissie Rijksuitgaven. Ook het ministerie van Financiën reageert instemmend. “Wij hebben ons exact gehouden aan de wet, maar als daar twijfel over bestaat in de Kamer, dan kan het nooit kwaad dat de Rekenkamer dat nog eens gaat onderzoeken”, zegt een woordvoerder.

Medio augustus maakte De Nederlandsche Bank bekend ze de Stichting Nationaal Fonds Kunstbezit 110 miljoen gulden schenkt voor de aankoop van kunstwerken. Op 1 januari 1999 verdwijnt de gulden als nationale munt. Ter markering van deze historische gebeurtenis en als gebaar aan de Nederlandse samenleving geeft de bank de 110 miljoen gulden aan de stichting.

Het bedrag is afkomstig uit de winst over 1998. Normaal zou de bank het geld toevoegen aan de reserves. Op grond van een afspraak uit 1974 wordt de winst van de centrale bank volgens een vaste formule verdeeld tussen een afdracht aan de staatskas en een toevoeging aan de bijzondere reserves. De centrale bank mag deze reserves vrij besteden, maar heeft daarvoor wel de toestemming nodig van de minister van Financiën.

Volgens een woordvoerder van het departement heeft minister Zalm over de schenking overleg gevoerd met premier Kok en de bewindslieden Hermans en Van der Ploeg van Onderwijs en Cultuur. Het besluit is gemeld in de ministerraad en niemand heeft bezwaar gemaakt tegen de transactie. Een en ander zal nog aan de Tweede Kamer worden gemeld in antwoord op schriftelijke vragen.