Korte rokjes en doorkijkblousen

De havenkroeg is op zijn retour. Rotterdamse waterklerken en andere havenjongens zitten tegenwoordig in het Botlekgebied. Een kleine rondgang aan de vooravond van het Wereld Haven Festival.

Café restaurant Courzand, Courzandseweg 40, Rotterdam-Heijplaat 010-4297090 Café Petit Restaurant Ballentent, Parkkade 1, R'dam 010-4360462 Café Restaurant De Pionier, Elbeweg 1, Europoort 0181-280044 Café-restaurant Waalhaven, Smirnoffweg 9-11, R'dam 010-4296272 Restaurant de Punt, Botlekweg 180, Havennummer 4000-4100, R'dam-Botlek 010-4722751 Café Santos, Brede Hilledijk 102, R'dam, 010-4842801 Taverne 't Veer, Luxemburgweg 31, Europoort 0181-263150 Neeleman, St. Jobsweg 21, R'dam 010-4766869 De haven staat centraal tijdens het Wereld Haven Festival, 4-6 september in Rotterdam. Inl 010-4125353

Van de 31 horecagelegenheden in het oude Rotterdamse Scheepvaartkwartier mogen nog maar weinige zich 'havenkroeg' noemen. Vorig jaar benoemde Het Slauerhoff Genootschap ter Instandhouding van Rotterdamse Havenkroegen De Ballentent tot havenkroeg van het jaar, een eenvoudig houten optrekje met fotos van beroemde schepen aan de muur. Scheepsmakelaars, self-made bevrachters, ouderwetse havenjongens, maar ook binnenschippers en onderwereld komen er. Hier worden ook nog onderhandelingen aan de bar gevoerd en deals gesloten. Als je een dag niet geweest bent, heb je wat gemist. Op zondag is er levende muziek. Hollands repertoire. Dan is de Ballentent afgeladen, onder meer met types met korte rokjes, hoge hakken en tijgervelletje of doorkijkblouse.

Op 5 oktober - sterfdag van Slauerhoff - zal de wisseltrofee van het gezelschap in andere handen overgaan. Een van de kanshebbers is het aloude Neeleman bij de St. Jobshaven, een kroeg voor de gewone man. Ook Café Santos op Katendrecht - kleedje en plastic bloemen op tafel, witte gordijnen en Hollandse muziek - moet het vooral hebben van zijn oude reputatie. Geen bootwerkers, maar truckers maken tegenwoordig een substantieel deel van de bevolking van de havenkroegen uit. Zoals bij café-restaurant Waalhaven. Chauffeurs kunnen er douchen en ontbijten. Ook kantoorpersoneel uit de omgeving komt er. Gezinnen zie je er niet. Je zegt nu eenmaal niet 'Laten we naar de Waalhaven gaan om een hapje te eten'.

Bij een ronde langs de onvervalste havenkroegen hoort ook een bezoek aan Courzand op de Heijplaat, gevestigd in een voormalige kantine van de RDM. Bier in de hand en mobile op de bar. De loyaliteit aan de kroeg is groot. Voor het werk over uit Brazilië? Even omrijden via Courzand. Kijken of er bekenden zijn. Hier wordt internationaal gedronken en gelald. En na een paar biertjes steekt het Rotterdamse chauvinisme de kop op. “Amsterdammers, dat zijn zulke zeikerds. Ik zal je eens een verhaal vertellen...”

Pas midden in het Botlekgebied ligt de volgende horecagelegenheid. Er zijn niet alleen weinig ouderwetse havenkroegen, alle horeca is dun gezaaid in het meer dan veertig kilometer uitgestrekte Rotterdamse havengebied. In De Punt komen de vertegenwoordigers uit de industrie met hun buitenlandse gasten vooral rond lunchtijd zakendoen. De bedrijfsleider: “Voor een kopje koffie komen ze niet meer. In de kantoren staan tegenwoordig overal automaten en zijn er kantines.” Even verderop ligt De Pionier. Ooit begonnen als een houten keet in niemandsland waar zo nu en dan een biertje besteld werd voor bij de meegenomen boterhammen van thuis. Nu staat aan het Hartelkanaal een stenen gebouw waar vooral vrachtwagenchauffeurs luisteren naar het krijsende geluid van de zeemeeuwen. Maar juist het ongepolijste van De Pionier is aan romantici wel besteed.

Nog net iets westelijker ligt Taverne 't Veer. Bemanning van de vracht- en passagiersschepen uit de Beneluxhaven en een enkele kantoorklerk weten de kroeg te vinden. Maar het zijn toch vooral de passagiers van de ferries die voor de inkomsten zorgen.