'Kok verbiedt contact met rijksambtenaren'

Een nieuwe richtlijn maakt contacten tussen rijksambtenaren en parlementariërs vrijwel onmogelijk, vindt het CDA.

DEN HAAG, 3 SEPT. Ambtenaren van de rijksoverheid moeten zeer terughoudend zijn in hun contacten met parlementariërs. Ze mogen hen alleen maar openbare informatie verstrekken. In veel gevallen moeten ze eerst toestemming van hun minister vragen alvorens contact te hebben.

Dat blijkt uit een tot nog toe niet eerder opgemerkte richtlijn 'Aanwijzingen externe relaties rijksambtenaren', ondertekend door premier Kok, die 8 juni van dit jaar in de Staatscourant is gepubliceerd. Het besluit zelf dateert al van 19 mei jongstleden, van het vorige kabinet. CDA-leider De Hoop Scheffer heeft aangekondigd volgende week mondelinge vragen aan de premier te stellen over de richtlijn. Volgens hem belemmert ze Kamerleden ernstig in hun controlerende taak. Hij heeft gemerkt dat zakelijke telefoontjes van fractieleden die bijvoorbeeld een begrotingsbehandeling voorbereiden, naar een beleidsambtenaar niet meer worden beantwoord.

Het contact tussen ambtenaren en parlementariërs moet “zoveel mogelijk” verlopen in aanwezigheid van de minister, aldus de richtlijn. De bewindspersoon kan te allen tijde het door volksvertegenwoordigers aangevraagd contact met ambtenaren verbieden.

De woordvoerder van de CDA-fractie spreekt van een “aanscherping van de regels die in de praktijk neerkomt op een verbod op contacten tussen ambtenaren en Kamerleden.” De partij denkt dat de beperkende maatregel het gevolg is van de perikelen rond Justitie, eerder dit jaar. De toenmalige minister van Justitie Sorgdrager verdacht leden van het Openbaar Ministerie, ook rijksambtenaren, ervan dat zij gevoelige informatie over haar conflict met het OM doorspeelden naar de oppositie.

Het departement van Binnenlandse Zaken, dat de richtlijn ambtelijk heeft voorbereid, ontkent dat er sprake is van een aanscherping. Aanleiding voor het besluit, aldus een woordvoerster, was dat de eerdere regeling voor contacten tussen ambtenaren en Kamerleden uit 1980 was verouderd.

Contacten tussen ambtenaren en Kamerleden zijn heel gebruikelijk. Met name leden van regeringsfracties worden nog al eens van informatie voorzien door departementale medewerkers. Oud-minister Ritzen van Onderwijs (1989-1998), beklaagde zich in het boek Regerenderwijs (1994) over contacten tussen CDA-Kamerleden en zijn ambtenaren. “Er bleek in de eerste maanden van mijn ministerschap een levendig contact te bestaan tussen CDA-Kamerleden als oud-minister Deetman en bepaalde ambtenaren van het departement.”