Inval justitie bij Japans ministerie van Defensie

TOKIO, 3 SEPT. De Japanse justitie heeft vandaag een inval gedaan bij het ministerie van Defensie en een voormalig ambtenaar gearresteerd wegens een omkopingsaffaire bij de aanschaf van materieel. Na het ministerie van Financiën en de Centrale Bank is Defensie dit jaar de derde overheidsinstantie waar justitie optreedt wegens corruptie.

De inval komt op een moment dat het ministerie van Defensie zijn handen vol heeft aan de Noord-Koreaanse proeflancering, afgelopen maandag, van een raket over Japans grondgebied heen. Vandaag verschenen berichten in de Japanse pers dat Noord-Korea wellicht op het punt staat een tweede lancering uit te voeren. Het Japanse leger is in verhoogde staat van paraatheid gebracht. Het openbaar ministerie wil geen commentaar geven op deze timing van de inval.

Justitie heeft een voormalig vice-directeur van de afdeling voor materieelaanschaf gearresteerd, evenals drie directeuren van toeleveranciers van het ministerie. Het schandaal draait rond het bedrijf Toyo Communications Equipment, dat tussen 1989 en 1993 te veel geld heeft gevraagd voor geleverde apparatuur. Deze affaire kwam in 1994 aan het licht en Toyo zou geld terugbetalen aan het ministerie. Op dit punt kwam de nu gearresteerde ambtenaar in actie; hij zou zijn invloed hebben gebruikt om het bedrag van deze terugbetaling te verlagen van 35 miljoen gulden naar 13 miljoen.

Een van de grootste elektronicabedrijven van het land, NEC, is bij het schandaal betrokken als eigenaar van het kleinere Toyo, waar justitie eveneens huiszoeking verrichtte. Een directielid van NEC behoort tot de gearresteerden, evenals een voormalig president van Toyo en een afdelingshoofd van dat bedrijf.

De conservatieve krant Sankei omschrijft de voormalige ambtenaar vandaag als “een duistere machthebber, heersend over de hel, en als zodanig gevreesd bij de leveranciers van militair materieel”. In zijn positie zou de ambtenaar de macht hebben gehad over winst- en verliescijfers van toeleveringsbedrijven en derhalve werd hij door dit bedrijfsleven ruimschoots in de watten gelegd. Diners en partijtjes golf op kosten van bedrijven vielen deze ambtenaar ten deel. Ook zou de ambtenaar bij bedrijven fondsen hebben geworven voor hem welgezinde politici. Na zijn pensioen, drie jaar geleden, zouden de bedrijven hem ruimschoots financieel zijn blijven ondersteunen, aldus de krant Sankei.

Het patroon van dit corruptieschandaal toont grote overeenkomsten met de eerdere schandalen rond Financiën en de Centrale Bank. Ambtenaren met vrijwel onbeperkte bevoegdheden laten zich door het bedrijfsleven uitgebreid in de watten leggen in ruil voor speciale gunsten. Een controlesysteem dat bijtijds corrigerend kan optreden, blijkt slecht te functioneren of niet aanwezig.