De paarden van de koningin

Komend weekeinde zijn op paleis Het Loo tal van paarden, rijtuigen en auto's van Europese vorsten te zien. Een eerbetoon aan koningin Wilhelmina, die honderd jaar geleden werd ingehuldigd.

Koningin Wilhelmina hield meer van paarden dan van auto's. Zij heeft er altijd op toegezien dat paarden en rijtuigen, ondanks de komst van de auto, een rol zouden blijven spelen. Dankzij het behoud van het mobiele erfgoed heeft de monarchie tot op heden een goed functionerend staldepartement, dat kleur en allure geeft aan bijzondere gebeurtenissen als Prinsjesdag, de dagen dat de ambassadeurs naar het paleis worden gereden om de geloofsbrieven aan te bieden aan H.M. de Koningin en toekomstige koninklijke huwelijken.

Het is jammer dat Wilhelmina het komende weekeinde niet even op aarde kan terugkeren. Ter nagedachtenis aan haar inhuldiging, op 6 september een eeuw geleden, speelt zich rond het Loo een groots opgezet paarden- en rijtuigenevenement af. In de stallen van haar lievelingsverblijf zijn daartoe zo'n tachtig koninklijke paarden verzameld: niet alleen de paarden van het Nederlandse hof, maar ook die van de vier Europese hoven die nog gebruikmaken van rijtuigen voor ceremoniële gelegenheden. Dankzij de medewerking van Elisabeth II van Engeland, Juan Carlos I van Spanje, Margaretha II van Denemarken en Carl XVI Gustav van Zweden zullen voor het eerst zoveel koninklijke aanspanningen uit verschillende landen bij elkaar zijn.

Hoogtepunt van het evenement is een vorstelijke optocht rond het Loo, zondag, van 140 rijtuigen met fraai opgetuigde paarden en koetsiers in kleurrijke livreien. En liefhebbers en paardenfreaks kunnen vrijdag- en zaterdagmiddag de stallen bezoeken om de verschillende paardenrassen, tuigages en koetsierskleding te bekijken. De stallen zelf zijn ook de moeite waard. Het omvangrijke gebouw kan negentig paarden herbergen en heeft twee koetshuizen voor ruim zestig rijtuigen. Verder zijn er paardenpoetsplaatsen, een wasplaats voor de rijtuigen en diverse tuigen- en zadelkamers. Achter het hoofdgebouw ligt nog een aparte smederij, een ziekenstal en een garage, die de Prins Hendrikgarage wordt genoemd.

Het Koninklijk Staldepartement zal zondag uitrijden met vijf aanspanningen, waaronder de met zes paarden getrokken en uit 1898 daterende Crème Calèche, die dienst deed bij het huwelijk van Juliana en Bernard in 1937. Deze wordt voorafgegaan door de in Parijs gebouwde Blauwe Calèche uit 1875 en de in Nederland vervaardigde Duc, die door stalmedewerkers de zelfrijwagen wordt genoemd omdat Wilhelmina dit rijtuig gebruikte wanneer zij zelf haar paarden wilde mennen. Ook de met vier paarden bespannen Pirschwagen, die koningin Beatrix gebruikt als ze op het Jachtslot Het Oude Loo verblijft, rijdt mee. Het kleinste en misschien wel het meest dierbare rijtuig, de tonneau die Wilhelmina - en later Juliana en Beatrix - als kind vaak gebruikte, zal ook van de partij zijn.

Om de overgang van het rijtuig naar de automobiel te laten zien, zullen van de vijf hoven ook de fraaiste ceremoniële auto's worden voorgereden. Het Koninklijk wagenpark omvat onder meer de Winton van koningin Emma. Behalve deze Amerikaan zijn er nog een recent gerestaureerde Minerva, een pistache-kleurige Mercedes van Wilhelmina en een groene Fiat Coupé 2300S waar de kilometerstand is blijven steken op een schamele 64.252. Deze fraai gelijnde, door de Italiaan Pininfarina ontworpen auto was het huwelijksgeschenk aan Beatrix en Claus van importeur Leonard Lang.

Zoals het een koninklijk huis betaamt, zal Engeland voorrijden in een vintage Rolls en Spanje in een Rolls Royce Phantom VI. Het Nederlandse koninklijk huis wilde tijdens de oliecrisis op het wagenpark bezuinigen en deed daarom zijn Rolls Royce van de hand. Zullen de organisatoren de koninklijke auto met kenteken AA 95 zondag achter gesloten deuren houden? Dat is te hopen, want te midden van de fraai gelijnde rijtuigen en Rolls Royces zou deze blauwe Ford Granada 1.8, tien jaar lang de auto van onze koningin, een treurige dissonant vormen.

INFORMATIE

4 en 5 sept van 14-17u: Koninklijke rijtuigen in de stallen van Paleis Het Loo, Nationaal Museum, Koninklijk Park 1, 7315 JA Apeldoorn. Avondpresentatie: do 3 en vr 4 sept van 20u30-21u45, een toer van verlichte rijtuigen over landgoed Het Loo. Defilé van 140 rijtuigen op zo 6 sept om circa 14u. Een bezoek aan de stallen en de manifestatie van het aangespannen paard kan worden gecombineerd met de bezichtiging van de grote tentoonstelling over koningin Wilhelmina, tot 3 jan. 1999 in de Westvleugel van het paleis. Parkeergelegenheid en kassa: ingang Amerfoortseweg. Parkeerkaart ƒ 5 per auto. Lijn 102 en 104 vanaf het busstation. Inl 055-5772400