Wenken voor Amsterdammers (2)

Het is jammer dat het Amsterdamse kabelaanbod zo bij de eisen van de tijd achterop is geraakt, want het enige alternatief - een schotel - is voor stadsbewoners vaak onhandig.

Maar meer alternatieven zijn er niet: supersnel datatransport via telefoonlijnen wordt door PTT Telecom wel beproefd, onder de naam Snelnet, maar hoe dit alles zal functioneren, en wanneer, is nog onduidelijk. Hetzelfde geldt voor digitale etherontvangst.

Zeker voor wie buitenlandse televisie en radio tot zich wil nemen, is de schotel nog jaren de beste oplossing. Maar er zijn problemen. Een schotel moet namelijk de satelliet waarvan hij het signaal plukt 'zien', wat wil zeggen dat de schotel hoog genoeg moet staan - om niet een boom of gebouw in zijn weg te vinden - en naar het zuiden gericht.

Hier ondervindt de aankomende schotelaar soms tegenstand op zijn weg. De makkelijkst te overwinnen oppositie komt van (deel)gemeentelijke autoriteiten, of schoonheidscommissies, die schoteltjes ontsierend vinden. Hier past enig doorzettingsvermogen: het recht op informatie weegt zwaar bij de Nederlandse rechter, en vooral als CNN van de kabel verdwijnt heeft de Amsterdamse schotelaar krachtige argumenten in handen. Mocht dat niet gebeuren, dan zijn er nog tal van andere satelliet-stations, die in dit verband als overtuigend argument kunnen worden gebruikt.

Het is natuurlijk aanbevelenswaardig, zich inschikkelijk te betonen ten aanzien van schoonheidsoverwegingen: zo kan men bijvoorbeeld aanbieden de schotel te verplaatsen naar een minder in het oog vallende plaats, of een schotel te nemen die min of meer doorzichtig is, of is gespoten in een bij de gevel passende kleur. Maar een categorisch schotelverbod, waartoe sommige Amsterdamse deelgemeenten eigenlijk neigen, is allang niet meer haalbaar. De situatie op de balkons in buitenwijken waar veel Turken of Marokkanen wonen, spreekt boekdelen. Die Turken en Marokkanen weten allang, waar de autochtone bevolking van de hoofdstad nu geleidelijk achter komt: het kabelaanbod staat in geen verhouding meer tot wat er in de ruimte aan radio en televisie beschikbaar is.

Moeilijker ligt het met woningbouwverenigingen en coöperaties, waarvan de statuten zeggen dat het plaatsen van schotels verboden is. Hier dient de aanstaande schotelaar in overleg te treden, omdat hij anders civielrechtelijk gedwongen zou kunnen worden zijn aanwinst weer weg te halen. Meer kapitaalkrachtige complexen kunnen overigens overgaan tot het plaatsen van gemeenschappelijke satellietinstallaties, min of meer functionerend zoals de voor de opmars van de kabel bestaande Centrale Antenne Inrichtingen.

En het zou natuurlijk mooi zijn als nieuwe woningen en complexen standaard zouden worden ingericht met zo'n schotelinrichting - de belangrijkste exploitant van omroepsatellieten voor West-Europa, de Luxemburgse SES, heeft daar ook concrete plannen voor. SES wil gaan assisteren bij de bouw van dit soort installaties, en aan nieuwe gebouwen het keurmerk GSO (Gereed voor Stalliet Ontvangst) gaan toekennen.

Het enige nadeel van die plannen is dat ze uitsluitend betrekking hebben op de door SES geëxploiteerde Astra-satellieten. Wie zijn afhankelijkheid van het kabelnet niet wil verruilen voor een nieuwe van een satelliet-exploitant, neme een installatie waarmee hij ook naar de zgn. Hotbirds van concurrent Eutelsat kan kijken.

En het zou natuurlijk mooi zijn, als er weer een digitaal satelliet-boeket voor Nederland kwam, zodat de Nederlandse schotelaar zich kan abonneren op abonneezenders als Discovery, Eurosport met Nederlandse tekst of National Geographic. Zo'n pakket is vorig jaar bij gebrek aan belangstelling opgeheven.