Syriërs vinden steeds goede weg

Holland Festival Oude Muziek: Omar Sarmini & Ensemble Al-Kindi. Gehoord: 1/9 RASA, Utrecht. Herhaling: 3/9.

'Kruisvaarders Achterna' luidt dit jaar de kop boven het niet-westerse aandeel van het Holland Festival Oude Muziek. Dat is natuurlijk niet letterlijk bedoeld, want er staan bij RASA in Utrecht geen paarden voor een rit naar Jeruzalem klaar. Maar zelfs als men 'alleen maar' bedoelt dat wat er deze week in RASA klinkt destijds ook door de Kruisridders in het Midden Oosten gehoord werd, is er reden de wenkbrauwen te fronsen.

Ten eerste omdat het in de Arabische Wereld niet de gewoonte was om muziek te noteren, zodat het raden is hoe het toen klonk. Even belangrijk is daarnaast het feit dat de Kruistochten van destijds niet waren opgezet als een cultureel uitwisselingsprogramma. Met zonnesteek en besmettelijke ziekten, van drank doortrokken strijdliederen en het gerochel van stervenden waren de ridders waarschijnlijk meer vertrouwd dan met hoofse poëzie en verheven voordrachtskunst.

Dit alles daargelaten mocht worden vastgesteld dat het uit de Syrische stad Aleppo afkomstige Al-Kindi vergeleken met de groepen die eerder optraden heel spontaan voor de dag kwam. Het septet speelde vier verschillende 'maqams', een soort suites van een aantal stukken in dezelfde toonkleur. Er was veel samenzang en er werd veel geïmproviseerd, zowel door voorzanger Omar Sarmini als door de musici. Vooral rietfluitist Zyad Quadi Amin en citerspeler/leider Julien Weiss gingen het nemen van risico niet uit de weg. Hierdoor en door de vaak doorgaande beat was het geen ramp dat het samenspel soms flink rammelde. Men wachtte tot iemand weer de juiste weg wees en vervolgde zonder misbaar het traject tot er weer iemand uit de bocht vloog en zo verder.

Eén overeenkomst met de Kruistochten was er dus wel: er werd gehakt en er vielen spaanders.