Omvangrijke oefeningen in grensgebied; Iran zet Talibaan militair onder druk

NEW DELHI, 2 SEPT. Iran heeft gisteren een beroep gedaan op de Verenigde Naties om een onderzoek in te stellen naar het lot van elf diplomaten en een journalist die in Afghanistan worden gemist. De spanningen tussen Iran en het Afghaanse Talibaan-bewind lopen verder op doordat Iran een grootscheepse militaire oefening houdt langs de grens met Afghanistan.

Aan de gisteren begonnen manoeuvres nemen meer dan 70.000 Iraanse soldaten deel.

De Iraniërs zijn uiterst bezorgd over het lot van hun landgenoten, die in het Iraanse consulaat in Mazar-i-Sharif verbleven toen Talibaan-milities deze Noord-Afghaanse stad op 8 augustus veroverden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Teheran vroeg de VN en het Rode Kruis gisteren een missie naar Afghanistan te sturen om uit te vinden of de Iraniërs in veiligheid zijn.

De Talibaan-beweging, die het grootste gedeelte van Afghanistan controleert, heeft de laatste dagen tegenstrijdige berichten gegeven over het lot van de Iraniërs. Mullah Hassan Qalcheie, één van de leiders, zei gisteren tegen het Iraanse persbureau IRNA dat de Talibaan zullen aantonen dat zij betere betrekkingen met Iran nastreven en de “gijzelaars” zullen vrijlaten op een “gepast tijdstip”. Volgens hem zijn de Iraanse gijzelaars overgebracht naar een veilige plek in Kandahar, een stad in het zuiden van Afghanistan waar het hoofdkwartier van de Talibaan is gevestigd.

Het was voor het eerst dat de Talibaan-leiding toegaf de Iraniërs in gijzeling te hebben genomen bij de verovering van Mazar-i-Sharif.

Tegelijkertijd heeft de hoogste Talibaan-leider, Mullar Mohammed Omar, volgens de BBC gezegd dat hij niet weet waar de Iraniërs zijn en dat ze “vermoedelijk dood” zijn. Ze zouden zijn omgekomen bij de gevechten in Mazar-i-Sharif.

Het shi'itische Iran geldt als de belangrijkste militaire bondgenoot van de anti-Talibaan-alliantie in het noorden van Afghanistan, die tot de inname door de Talibaan vanuit Mazar-i-Sharif opereerde. De Iraanse regering ziet de ultra-orthodoxe praktijken van de sunnitische Talibaan-beweging als een belediging van de islam.

De militaire oefeningen worden gezien als een waarschuwing aan het adres van de Talibaan, die de afgelopen weken grote successen boekten in het noorden van Afghanistan. De militaire oefeningen worden gehouden bij Torbat-e Jam in het noordoosten van Iran, op enkele tientallen kilometers van de Afghaanse grens. De oefeningen, uitgevoerd door troepen van de islamitische revolutionaire garde, het keurkorps van het Iraanse leger, vormen de grootste operatie in deze regio sinds de islamitische revolutie in 1979.

Talibaan-leiders hebben de afgelopen weken herhaaldelijk gezegd dat het Iraanse leger uit Afghanistan zal worden “geslagen” als het zich met interne Afghaanse aangelegenheden bemoeit. Gisteren zei een woordvoerder van de Talibaan dat de Iraanse “oorlogsspelletjes” worden uitgelegd als een bedreiging van het Afghaanse grondgebied.

Inmiddels hebben echter ook de Talibaan-leiders een beroep gedaan op de VN om te bemiddelen in het conflict met Iran.

De Talibaan worden erkend door Pakistan, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. De Afghaanse zetel bij de VN wordt nog steeds bezet door een vertegenwoodiger van de verdreven president Rabbani.