Moskouse zakenman: 'Pure paniek, hè'

Na de ineenstorting van Ruslands financiële systeem is er alom paniek. “Hoe haal ik mijn bedrijf er door?”, of “Hoe vertel ik het mijn employés?” Een geharde Rus voorspelt evenwel: “De bui waait wel weer over.”

MOSKOU, 2 SEPT. “Het is pure paniek, hè”, zegt de Belg Guy Marchand van de Europese Businessclub in Moskou. “Zelfs de grote, gevestigde bedrijven zitten met de handen in het haar.” Honderd nerveuze zakenlieden heeft hij bijeengebracht in de Brasserie du Soleil voor een 'noodontbijt' met als thema: hoe salarissen uit te betalen? En hoe om te gaan met de emoties van uw employés? Voor zover die tenminste nog niet ontslagen zijn. Marchand haalt theatraal een vinger langs zijn keel: “Ik ken een importbedrijf waar vorige week nog 230 mensen werkten en nu nog 25.” Voordat de werkgevers hun muffins in de koffie kunnen dopen, moeten ze het entreegeld voldoen “in roebels volgens de dagkoers” - anders krijgt het personeel van de brasserie vanavond geen loon. Alle Russische banktegoeden zijn bevroren, vandaar. Zonder een spatje ironie adviseert een accountant van het gerenommeerde bedrijf Price Waterhouse om terug te vallen op het invoeren van “koffers met cash”. Wel even aangeven bij de douane, maar beter niet zeggen waar het voor is.

Een van de Russen haalt zijn schouders op: “Ach, dit soort dingen zijn we toch gewend?” Zijn voorspelling is “dat de bui wel weer overwaait”. Buitenlandse collega's denken daar anders over. Cosmeticabedrijf l'Oreal heeft de export van al zijn geurtjes en zalfjes naar Rusland stilgelegd. Zo'n besluit van het hoofdkwartier in Parijs heeft een kettingreactie tot gevolg: de opzegging van reclamecontracten in Moskou.

Annemarie van Gaal, uitgeefster van de Russische Cosmo en een hele waaier aan glossies: “Elk uur moeten we onze prognoses bijstellen. Er vindt een shake-out plaats op de bladenmarkt.” Ze is niet aanwezig bij het ontbijt, aangezien ze de bezoekende Hillary Clinton heeft weten te strikken voor een 'promotie-thee' van een van haar bladen, Good Housekeeping. Haar concern, Independent Media, heeft juist twee nieuwe bladen gelanceerd: het meisjesblad Yes! en Drive, een autoblad voor Nieuwe Russen. Een ongelukkig moment. Maar nog ongelukkiger is de timing van de concurrent, die net deze maand Vogue op de markt brengt. Billboards langs de duurste straten van Moskou hangen vol met de eerste cover. “Vogue: eindelijk in Rusland”. Maar de feestelijke presentatie, waarvoor topmodel Naomi Campbell naar Moskou zou komen, is afgelast.

Ook het financiële informatiebureau Skate, gespecialiseerd in cijfers over Ruslands beursgenoteerde bedrijven, is onder een ongunstig gesternte van start gegaan. Per 1 september, gisteren dus, heeft het bedrijf zich los gemaakt van Independent Media, maar directeur Ilja Sokolovski klinkt niet vrolijk. “Van de 250 afnemers van onze diensten zijn er ruim tweehonderd vertrokken. Buitenlandse beleggers zullen op zijn vroegst over twee of drie jaar weer in Rusland geïnteresseerd zijn.”

Het zwaarst getroffen zijn voorlopig de importeurs. Koopvaardijschepen op weg naar St. Petersburg verleggen hun koers naar Finland of de Baltische landen. “We wachten op de stabiele, convertibele roebel”, zeggen de handelaren. Een bananenschip is vorige week naar Riga uitgeweken, omdat er in Rusland geen enkele betalingsgarantie meer bestaat.

Konstantin Sjarsjakov van de Vereniging van Vrachtvervoerders voorspelt “de terugkeer van de Sovjet-schaarste” als de crisis voortduurt. De invoer per vrachtauto via de Russisch-Finse grens is volgens hem in een week tijd gehalveerd. “Importeurs die hun verplichtingen niet kunnen nakomen, of die door hun bank zijn verraden, liggen eruit,” zo zei Sjarsjakov in The Moscow Times.

Van een crisissfeer of een neiging tot hamsteren is onder Russen nauwelijks iets te merken. Het zijn vooral de buitenlanders die houdbare melk of flessen zonnebloemolie inslaan. Dezelfden die vanmorgen tijdens het 'noodontbijt' bespraken hoe ze de emoties van hun employés in bedwang kunnen houden. Een van de oplossingen: ze op “onbetaalde, gedwongen vakantie” sturen - een erg Russische methode.

Verontwaardigd vroegen de leden van de zakenclub zich af wat hun rechten eigenlijk zijn. Kunnen ze Russische banken voor de rechter dagen? In wat voor bananenrepubliek zijn we beland? De Belgische brasserie in Moskou bood tenminste de mogelijkheid om hun eigen emoties te luchten. “Het is goed om te merken dat je niet alleen bent”, zei een Duitse makelaar na afloop. “Iedereen is zich aan het bezinnen: hoe verder?”