Technologiesector had al een crash achter de rug

Temidden van de misère op de beurs dragen Philips en ASML het stempel 'technologie' als een juk met zich mee.

ROTTERDAM, 1 SEPT. “Beleggers vragen zich af of er crisis komt, maar in de informatietechnologie hebben we eigenlijk al een crash achter de rug.” Beheerder F. Moolhuizen van het ING Bank IT-fonds (beheerd vermogen zo'n 2,5 miljard gulden) ziet de misère van de afgelopen weken in zijn beleggingen nog veel scherper terug dan in de toch al zwaar getroffen Amsterdamse beurs als geheel.

“Je moet niet vergeten wat we de afgelopen zes zeven jaar gekregen hebben”, zegt hij. Hoewel het in het voorjaar van 1997 gestarte ING-fonds van die vette jaren maar iets meer dan één jaar heeft meegepakt wijst Moolhuizen erop dat de beleggers in zijn fonds afgelopen zomer nog een slordige verdubbeling van hun koersen hadden gerealiseerd. “Er is nog altijd zeker vijftig procent over. Beleggers komen er achter dat aandelen geen dingen zijn die je op maandag koopt en op vrijdag met een paar gulden winst weer verkoopt.”

Omdat Moolhuizen vooral belegt in dienstverleners en software heeft hij relatief weinig last van de zeer zwaar getroffen sector van producenten van chips, apparatuur en computers. Moolhuizen bekent wel “een beetje” van zijn geld in ASM Lithography te hebben ondergebracht, een fonds dat met een koersval van zo'n zestig procent vanaf de laatste week van april een zware druk legt op elke portefeuille.

Het pakket aandelen ter waarde van 400 miljoen gulden dat 40 topmanagers begin dit jaar ontvingen is 40 procent minder waard. Volgens woordvoerder J. Hoefnagels van ASML hebben bestuursleden van ASML 'het grootste deel van hun aandelen' behouden. “Het valt reuze mee met de verkopen”, zegt hij, maar zegt geen cijfers te kunnen geven van de aandelen die ASML-personeel dit jaar verkocht hebben.

Vanmorgen ging ASML met een koersverlies van omstreeks drie gulden opnieuw onderuit. Beleggers zien om tal van redenen de toekomst van het aandeel met angst en beven tegemoet. De Japanse concurrent Nipon heeft gewaarschuwd dat het dit jaar diep in de verliezen zal duiken. Een reeks van chipmakers heeft opdrachten uitgesteld of afgezegd. Onder deze tegenvallende omstandigheden staat ASML in de startblokken voor expansie. Het aantal personeelsleden is sinds begin vorig jaar met meer dan 900 toegenomen tot meer dan 2.000. Er wordt 300 miljoen geïnvesteerd in nieuwe gebouwen en een nieuwe fabriek.

“Wij hebben een ander bedrijfsmodel dan onze concurrentie”, zegt Hoefnagels. “Wij maken niet alles zelf, maar kopen onze onderdelen in. Die dragen daardoor ook een deel van onze risico's.” ASML heeft de afzet aan Aziatische landen als Korea op niveau weten te houden door afnemers als Hyundai en Samsung te helpen bij de financiering van nieuwe machines. “Onze kredieten aan Hyundai zijn volledig gedekt door Nederlandse banken. Bij Samsung ligt dat anders, maar dat bedrijf is financieel minder riskant.” Hoefnagels houdt vol dat de vraag ook in andere regio's op niveau kan blijven, omdat chipproducenten blijven investeren in de kostenbesparende machines van ASML.

“Je kunt de zaken natuurlijk altijd positief uiteggen”, zegt analist E. de Graaf van ING Barings, “maar ik geloof ze gewoon niet. “Beleggers willen geen positieve verhalen horen.” In dit negatieve klimaat moeten ook sterk uiteenlopende bedrijven als Baan en Philips het ontgelden, ze dragen het stempel 'technologie' als een juk met zich mee. “Als het tegenzit gaan de risicovolle bezittingen er als eerste uit”, zegt Moolhuizen. “Dat geldt voor beleggingen in opkomende markten evenzeer als voor beleggingen in technologie.”

Het aandeel Baan, dat eind april ruim boven honderd gulden noteerde stond rond de middag op 57,50. Het fonds heeft zwaar onder vuur gelegen, onder meer wegens een ondoorzichtige structuur. Van crises in Azië of Rusland zal kan het softwarebedrijf op het eerste oog niet al te veel last ondervinden. “Maar de gebeurtenissen van de afgelopen tijd zieken nog een beetje door”, zegt De Graaf. “Bij twijfel niet inhalen.”

Voor Philips, dat van meer dan 200 gulden medio mei is teruggevallen naar minder dan 123 gulden, is het verband met de crisis in hi-tech duidelijker. Bovenop de sombere berichten van de telefoontak kwamen eerder deze week negatieve signalen van Amerikaanse concurrenten die chips produceren voor dezelfde toepassingen als de Nederlandse elektronicaproducent. Tot op heden is Philips de dans ontsprongen, omdat het nauwelijks computerchips produceert, maar blijkens een koersval van bijna zes gulden vanmorgen vrezen beleggers dat deze winstmotor zal gaan sputteren.