'Te duur en te willekeurig'; Kritiek Raad van State op varkenswet

DEN HAAG, 1 SEPT. Het ministerie van Landbouw heeft van de Raad van State een negatief advies gekregen over de Reconstructiewet Concentratiegebieden Varkenshouderij.

De voorstellen zoals in de wet opgenomen kosten volgens de Raad te veel geld en lijken willekeurig genomen. Met de bestaande, huidige wetgeving zijn problemen in de varkenshouderij beter aan te pakken dan met de nieuwe wet, zo stelt de Raad.

Dat meldt weekblad Boerderij, dat de hand wist te leggen op het nog niet openbaar gemaakte advies van het college.

Vorige week lekte de complete Reconstructiewet uit. Daarin wordt onder meer bepaald dat de zogenoemde concentratiegebieden in Zuid- en Oost-Nederland ingedeeld worden in clusters met varkensvrije zones daartussen. Honderden boeren die in die zones hun bedrijf hebben, zullen gedwongen zijn te stoppen met hun bedrijf. De wet moet in samenhang gezien worden met de herstructureringswet, die een inkrimping van de varkensstapel met in totaal 20 procent voorschrijft.

Het wetsvoorstel biedt volgens de Raad van State geen inzicht “in de noodzaak, doeltreffendheid en proportionaliteit”. Kortweg stelt het college dat een onbepaald aantal varkenshouders “in mogelijkheden van bestaan en ontwikkeling” wordt getroffen zonder daarvoor gecompenseerd te worden. Ook vindt de Raad de beslissing om clusters van 1 miljoen varkens in te stellen niet overtuigend. Het college ziet het nut niet in van varkensvrije zones, omdat de clusters te klein zijn om zelfstandig te kunnen opereren.

In de wet staat dat de overheid de uitvoering van de wet wil overlaten aan zogenoemde reconstructiecommissies. Ook dat is volgens het college een onrechtmatige figuur, omdat dergelijke commissies in strijd zijn met de Provinciewet. Potentiële conflicten tussen de reconstructiecommissies en de provinciebesturen moeten daarom niet worden uitgesloten.

Er bestaat kortom grote twijfel aan de juridische haalbaarheid van de reconstructie. Rechtsbescherming is een zwak punt van de reconstructiewet, stelt de Raad.

“De Raad van State geeft u in overweging het voorstel van de wet niet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden”, zo luidt volgens het agrarische weekblad de conclusie van het advies.

Het ministerie wil niet reageren op het uitgelekte advies. Het wetsvoorstel moet nog naar de Tweede Kamer worden gestuurd en dat gebeurt volgens een woordvoerder van LNV “niet voor eind september”. Het ministerie zal eerst proberen de kritiek van de Raad van State te verwerpen of de wet aan te passen. Totdat de ministerraad zich over de wet heeft uitgesproken, is het advies officieel niet openbaar.