Groeiende twijfel over juistheid aankoop Victory

DEN HAAG, 1 SEPT. In de Tweede Kamer groeit de twijfel over de beslissing van minister Zalm (Financiën) om zijn fiat te geven aan een schenking van 110 miljoen gulden door De Nederlandsche Bank aan de stichting Nationaal Fonds Kunstbezit. Uit deze schenking is het schilderij Victory Boogie Woogie van Mondriaan gefinancierd.

Na schriftelijke vragen van senator P. Boorsma (CDA) en de Tweede-Kamerleden U. Lambrechts (D66) en G. Schutte (GPV) willen ook de fracties van PvdA en GroenLinks opheldering. “Als er middelen vrijvallen aan de staat, dan beslist niet het kabinet, maar het parlement over de besteding ervan”, zegt PvdA-afgevaardigde F. Crone. Hij is de nieuwe financieel-woordvoerder van de fractie als opvolger van R. van der Ploeg die staatssecretaris van Cultuur is geworden. Crone: “Ik ga er vooralsnog vanuit dat kabinet en De Nederlandsche Bank beleidsvrijheid hebben bij dit soort beslissingen, maar dat wil ik wel opgehelderd zien.” Volgens zijn CDA-collega J. Balkenende betreft het “publiek geld, waarover in een openbaar afwegingskader beschikt moet worden.”

Medio augustus maakte De Nederlandsche Bank bekend ze de Stichting Nationaal Fonds Kunstbezit 110 miljoen gulden schenkt voor de aankoop van kunstwerken. Met de schenking wil de bank een gebaar maken naar de Nederlandse samenleving. Het bedrag is afkomstig uit de winst over 1998. Normaal zou de bank het geld toevoegen aan de reserves. Op grond van een afspraak die in 1974 is gemaakt tussen de toenmalige bankpresident J. Zijlstra en de toenmalige minister van Financiën W. Duisenberg wordt de winst van de centrale bank volgens een vaste formule verdeeld tussen een afdracht aan de staatskas en een toevoeging aan de bijzondere reserves. Deze reservepot is inmiddels zo goed gevuld, dat voor 1998 wordt afgezien van een storting en het bedrag vrij beschikbaar is.

De centrale bank mag deze reserves vrij besteden, maar heeft daarvoor wel de toestemming nodig van de minister van Financiën, zei een woordvoerder van het departement. Volgens hem heeft minister Zalm overleg gevoerd met premier Kok en bewindslieden Hermans en Van der Ploeg van Onderwijs en Cultuur. Alle betrokkenen hebben hun goedkeuring aan de transactie gegeven, aldus de woordvoerder van Financiën.